چكيده
1 . علت ركود تفسير در قرن 13 ، مشغول بودن دانشمندان به مبارزه با اخبارى گرى بوده است . تفسير شبّر ( الجوهر الثمين و الوجيز ) ، فتح القدير شوكانى و روح المعانى آلوسى ، از مهمترين تفاسير اين قرن بودهاند ؛
2 . در عصر حاضر ، شيوههاى مختلفى در تفسير ارائه شده كه در نوع خود بىنظير است ؛ از جمله تفسير بيانى به شيوه جديد ، تأليف تفسير ترتيبى براساس ترتيب نزول ، رشد تفاسير علمى و تفاسير فقهى ؛
3 . قرن 15 گستردهترين قرنها در تدوين تفسير مىباشد كه تفاسير اجتماعى ، و قرآن به قرآن در آن نوشته شده است . از مهمترين تفاسير قرآن به قرآن ، تفسير الميزان مىباشد ؛
4 . از مهمترين تفاسير اجتماعى از شيعه تفسير نمونه ، پرتوى از قرآن ، من وحى القرآن و الكاشف است و از اهل سنت تفسير في ظلال القرآن ، المنار ، محاسن التأويل از قاسمى ، تفسير مراغى و تفسير شعراوى به شمار مىآيد ؛
5 . در قرن 15 ويژگيهاى تفسير عصرى ، وحدت موضوعى ، تدوين تفسير موضوعى و تفسير ساختارى مورد بررسى قرار گرفت .