مىنويسد : ابن عباس گفته است منظور از « سرّاء » و « ضرّاء » ، « عسر و يسر » است ؛ سپس در معناى آيه مىنويسد : « منفقين » كسانى هستند كه تمايل دارند با خدا معامله كنند و راحتى در زندگى ، آنان را از اين معامله باز نمىدارد تا خدا را فراموش كنند ، و سختى در زندگى نيز آنان را منع نمىكند تا بخل بورزند . « 1 »
4 . كشف الاسرار و عدّة الابرار
اصل اين تفسير از خواجه عبد اللّه انصارى ( متوفاى 481 ق ) عارف مشهور است و ابو الفضل ميبدى آن را شرح و بسط داده . رشيد الدين ميبدى پيرو مذهب شافعى و در مباحث كلامى پيرو اشعرى است . مهمترين آثار وى ؛ اربعين ، الفصول في احوال الامراء و الوزراء و الساداة و كشف الاسرار است كه كتاب اخير معروفترين اثر ايشان مىباشد .
او در مقدمه تفسير ، انگيزه نگارش را اين چنين بيان مىكند :
تفسير خواجه عبد اللّه را بررسى كردم و آن را از جهت عبارت و محتوا و تحقيق و ترصيع در حد اعجاز يافتم ؛ جز آنكه وى در نهايت ايجاز و اختصار سخن گفته و راه كوتاه نويسى را در پيش گرفته است . . . ؛ لذا بر آن شدم تا بالهاى سخن را در آن بگشايم و عنان زبان را در تفصيل آن رها سازم تا در اين رهگذر حقايق تفسير و لطايف تذكير را به هم پيوندم . . . و به يارى خداوند در اوايل سال 520 ق به نگارش آنچه قصد كرده بودم ، آغاز كردم و نام آن را كشف الاسرار و عدة الابرار نهادم . « 2 »
هامش
( 1 ) . زاد المسير ، ص 224 ( تك جلدى )
( 2 ) . كشف الاسرار ، ج 1 ، ص 1