از دانشمندان ديگرى كه اين تفسير را تقويت كرده و بر ارزشمند بودن آن تأكيد دارد ، ابو منصور طبرسى ، صاحب كتاب الاحتجاج ، است . ايشان در اين كتاب مىنويسد : « در بيشتر موارد سند روايت را نقل نمىكنم ؛ چرا كه يا مطلب آن به اجماع پذيرفته شده و يا استدلال در آن موافق با حكم عقل است و يا بين مخالف و موافق مشهور مىباشد » .
ايشان مىافزايد : تنها سندى را كه نقل مىكنم ، از امام حسن عسكرى عليه السلام است ؛ زيرا اين كتاب مانند ساير كتابهاى مشهور نيست و به همين جهت سند آن را در آغاز كتاب آوردهام . « 1 »
همچنين « علامه سيد محسن امين » مىنويسد :
اين تفسير از تفاسير معروف شيعه و مورد اعتبار رئيس محدثان ، شيخ صدوق است ؛ سپس ايشان تضعيف اين تفسير را مردود مىداند . « 2 »
حاج آقا بزرگ تهرانى پس از بحثهاى زيادى دربارهء سند آن ، تفسير امام عسكرى عليه السلام را ارزشمند معرفى كرده و بزرگانى را بر مىشمرد كه اين تفسير مورد تأييدشان بوده است ؛ از جمله علّامه مجلسى ؛ در بحار الانوار ، شهيد ثانى در منية المريد ، محقق كركى در اجازهاش براى صفى الدين . « 3 »
با توجه به مطالب فوق آيا تفسير منسوب به امام عسكرى عليه السلام تفسير بىارزشى است يا ارزشمند و قابل دفاع ؟ جانبدارى از يك طرف با وجود دو گروه « موافق » و « مخالف » كه هر يك نيز براى خود ادلهاى دارند ، كار سادهاى نيست ؛ بلكه بايد گفت « نه مىتوان اين تفسير را به كلى مردود دانست و نه مىتوان به طور كامل و بدون ايراد تمام روايات آن را پذيرفت ؛ بلكه بايد مانند بسيارى از تفاسير روايى ديگر مانند تفسير عياشى ، تفسير قمى ، تفسير فرات كوفى با آن برخورد كرد . در هر صورت
هامش
( 1 ) . طبرسى ، الاحتجاج ، ج 1 ، ص 14
( 2 ) . سيد محسن امين ، اعيان الشيعه ، ج 2 ، ص 41
( 3 ) . الذريعه ، ج 4 ، ص 285