. . . وَ مَنْ يَحْلِلْ عَلَيْهِ غَضَبِي فَقَدْ هَوى
« 1 » را پرسيد . حضرت فرمود : « هو العقاب يا عمرو ، انّه من زعم انّ اللّه - عزّ و جلّ - زال من شىء الى شىء فقد وصفه صفة مخلوق . . . » . « 2 » در روايت ديگرى آمده است : « كسى كه گمان ببرد چيزى مىتواند خداوند را تغيير دهد ، كافر است . » « 3 »
امام باقر عليه السلام توحيد حقيقى را بيان كرده و بعد توحيدى آيات را مورد توجه قرار داده است .
3 - 3 . توجه به بعد ولايى آيات
جابر بن يزيد جعفى ( متوفاى 127 ق ) كه از تابعان مدرسه عراق است ، گويد : از امام باقر عليه السلام دربارهء آيهء شريفه
وَ لَئِنْ قُتِلْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ مُتُّمْ . . .
« 4 » پرسيدم . امام باقر عليه السلام فرمود : اى جابر ! آيا مىدانى منظور از « سبيل اللّه » در آيه چيست ؟ پاسخ دادم :
نه نمىدانم ، مگر اينكه از تو بشنوم . حضرت فرمود : « سبيل اللّه » على عليه السلام و فرزندانش مىباشد و آيه مىفرمايد : كسى كه در راه ولايت اينان كشته شود ، كشته شدهء راه خداست و كسى كه در ولايت ( و با ولايت ) اينان بميرد ، در راه خدا مرده است . « 5 »
توجه به بعد ولايى آيات نه تنها در اين روايت ، بلكه در بسيارى از سخنان ائمه اطهار عليهم السلام يك اصل حاكم بر تفسير و فهم قرآن مىباشد . در روايتى ، امام صادق عليه السلام مىفرمايد : « انّ اللّه جعل ولايتنا اهل البيت قطب القرآن و قطب جميع الكتب ، عليها يستدير محكم القرآن . » « 6 »
3 - 4 . جاودانه بودن قرآن
قرآن كريم آخرين كتاب آسمانى براى هدايت بشر است ؛ از اين رو بايد قوانين آن به گونهاى باشد كه تا روز قيامت بتواند نقش هدايتگرى براى فرد و جامعه ايفا
هامش
( 1 ) . طه ، 81
( 2 ) . نور الثقلين ، ج 3 ، ص 386
( 3 ) . شيخ عباس قمى ، سفينة البحار ، ج 2 ، ص 265
( 4 ) . آل عمران ، 157
( 5 ) . تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 202
( 6 ) . همان ، ص 5