6 . على بن طلحه هاشمى ( متوفاى 143 ق ) : وى از مفسران تابعان بوده كه با واسطه از ابن عباس روايت كرده است .
7 . محمد بن سائب كلبى ( متوفاى 146 ق ) : او از مفسران شيعى و از اصحاب امام محمد باقر عليه السلام و امام صادق عليه السلام بوده است .
8 . سليمان بن مهران اعمش ( متوفاى 148 ق ) : از مفسران شيعى شمرده شده است .
9 . ابو حمزهء ثمالى ، ثابت بن دينار ابو صفيه كوفى ( متوفاى 150 ق ) : ايشان از محبان اهل بيت عليه السلام و شيعيان خاص امام سجاد ، امام باقر و امام صادق عليهم السلام و صاحب تفسير بوده است . دانشمندان شيعه و سنى همه او را ستودهاند . امام رضا عليه السلام او را سلمان زمان خود معرفى كرده . او داراى مقامى بس بزرگ است . تفاسير معروف اهل سنت و شيعه از وى روايات نقل كردهاند . نجاشى از تفسير ابو حمزهء ثمالى با تعبير كتاب تفسير الميزان و ابن نديم « 1 » با نام كتاب تفسير ابى حمزة الثمالى ياد كرده پاست . « 2 » تفسيرى كه نگاشته ابو حمزه ثمالى باشد ، در دست نيست ؛ ولى روايات و آراى تفسيرى كه بيشتر آنها از ائمه اطهار عليهم السلام است ، از ايشان فراوان نقل شده . اخيرا كتابى با عنوان تفسير القرآن الكريم با تحقيق عبد الرزاق حزر الدين را انتشارات الهادى چاپ كرده . در اين كتاب حدود 380 روايت از كتب مختلف روايى و تفاسير شيعه و اهل سنّت جمعآورى شده است .
10 . و اصل بن عطا ( متوفاى 131 ق ) : ابو حذيفه و اصل بن عطاء بصرى ، شيخ معتزله و مؤسس مذهب اعتزال است . وى داراى كتاب معانى القرآن مىباشد ، و به رجعت اعتقاد داشته و مقام والاى امام على عليه السلام را پذيرفته است . « 3 »
11 . ابن جريح ( متوفاى 150 ق ) : عبد الملك بن عبد العزيز بن جريح ، رومى الاصل است و در مكه وفات كرد . طبرى و ثعلبى در تفسير خود از ايشان روايت
هامش
( 1 ) . الفهرست ، ص 6
( 2 ) . احمد بن على نجاشى ، رجال النجاشى ، ص 11
( 3 ) . ر . ك : داوودى ، طبقات المفسرين ، ج 2 ، ص 356 .