و تزعزع « 1 » حيوانات ، سيرها بحسبان و قدرها برهان « 2 » كى : و
الشَّمْسُ « ( وَ الْقَمَرُ بِحُسْبانٍ ) »
و
ذلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ
- الى غير ذلك من نعوت جلاله ، و صفات كماله . در حرف - و صوت بشر - و عبارت - و استعارت « ( بلغاء اصحاب نظر - و فصحاء ارباب زبر ) » نمىگنجد ، - جه :
صدمت زخم :
وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها
، عقده بر زبان بلبلان بستان فصاحت جنان افكنده است « ( كى نواى طوطى شكر خاى :
انا ) » افصح العرب و العجم . كى در بيش آينهء :
وَ عَلَّمَكَ ما لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ
سخنسراى شده بوذ ، - و صوت عندليب خوش نغمت : اوتيت جوامع الكلم ، - كى در رياض قدس :
فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ
، داستان تسبيح - و و تقديس ميزذ ، - از آشيان :
وَ هُوَ بِالْأُفُقِ الْأَعْلى
، - بر اغصان : سدرة المنتهي بر ترنّم : « 3 » « لا احصي ثناء عليك » مقصور بوذ . - و امد اقصى شهسوار ميدان بلاغت - كى در فضاى صحراى :
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ
جولان « [ مى ] » نمود - از سر منزل عجز : « انت كما اثنيت علي نفسك » در نگذشت ، و ازين جهت بعضى را بصواب اين نزديكتر مىنمايد - كى جون سخن در مدايح عوارف اين حضرت بغايتى نمىرسذ ، و در محامد عواطف او بنهايتى نمىانجامذ به حكم آنك :
[ ( شعر ) ]
شروع در غرضى كان بآخرى نرسذ * هزار باره ز كردن بهست ناكردن
قلم درين سخن بايد كشيد ، و مهرهء نرد دغارا « 4 » باز بايد جيد ، و :
هامش
( 1 ) - تزعزع ، يعنى : جنبيد - ترعرع - ه - نسخه . - ترعرع الصّبىّ يعنى جنبيد كودك - و باليد ( شرح قاموس ) .
( 2 ) - ببرهان - ط - ه .
( 3 ) - بر قوم - اصل .
( 4 ) ه بى : را .