جذوات و مواقيت ( فارسى ) — صفحة 33

و مشهور نزد حكماى اسلام آن است كه روح القدس - كه جبرئيل عليه السّلام باشد « 1 » و « 2 » از جملهء انوار عقول فعّاله كه اقرب و اقدس و اعظم و اشرف طبقات ملائكهء مقرّبين سلام اللّه عليهم اجمعين « 3 » ايشان‌اند - عقل فعّال است ؛ اعنى عقل قاهر فلك كلّى قمر . و بعضى از اسلاميّين حكما گويند : جبرئيل عليه السّلام عقل قاهر فلك كلّى شمس است . و آنچه در متون طايفه‌اى از احاديث شريفه واقع است كه مكان جبرئيل عليه السّلام آسمان چهارم است ، مؤيّد اين قول مىشود ، و اللّه سبحانه اعلم . امّا به اتّفاق ، مناط و ملاك و رابطهء فعليت صدور هيولاى عالم كون و فساد - كه لوح « 4 » رسم صور غير متناهيهء « 5 » عالم سفلى است من جهة الانفعال ، همچنانكه قوّت فعّاليت « 6 » فعّال حقيقى ، جامع رسوم صور جميع عوالم وجود است باسرها من جهة التفعيل - از جناب جاعليت مطلقهء جاعل نظام وجود على الاطلاق ، و رابطهء فيضان صور كاينات بر « 7 » جوهر ذات آن مادّهء مشتركه « 8 » - بحسب استحقاقاتها المختلفة من جهة استعداداتها المتفاوتة - از منبع رحمت و ينبوع جود جواد حقّ - عمّ جوده و وسعت رحمته « 9 » - عقل فعّال است ، به مدخليت مبدأ اقتضاى « 10 » حركت مستديرهء فلكيه - كه طبيعت خامسه‌اش « 11 » ناميده‌اند - تجلّيات وجود حقيقى نور الانوار - جلّ كبرياؤه « 12 » - در مجالى « 13 » كونيّهء عالم تكوين بىواسطهء جلوهء ذات عقل فعّال - كه آخر سلسلهء خاكروبان « 14 » آستان الوهيت و درگاه ربوبيت است - و تكرّر « 15 » لوامع شروق و اتّصال سير شعاع و سيلان رشح فيض او « 16 » از بارگاه عزّ قدّوسيت به صحن عرصهء ظهور نزول اجلال ، ارزانى نمىفرمايد .