تعبير « 1 » از جوهر ذات صادر اوّل - كه سيّد « 2 » جواهر عالم امر ، و شيخ ابداعيات ، و امام مبدعات ، و اوّل انوار عقليه است - به قلم ، بلكه از عقل كلّ - كه جمله مرتبهء اولاى سلسلهء بدويه است از عقل اوّل تا عقل فعّال - شايع است . و « 3 » در تنزيل كريم الهى « 4 »

/ 32 / و صيغهء « 6 » جمع على الاخير بر سبيل حقيقت ، و على الاوّل از براى تعظيم خواهد بود ، يا از براى « 7 » تكرير و تكثير « 8 » « يسطر » « 9 » بر سياق

/ 33 / و در حديث شريف ختميت پناهى : « أوّل ما خلق اللّه القلم » / 34 / . و آنكه « 10 » در حديث شريف « 11 » ديگر ، اوّل مبدعات را به نفس مقدّس « 12 » مكرّم خود اضافه كرده است صلى اللّه عليه و إله و سلم « 13 » و « 14 » فرموده : « أوّل ما خلق اللّه نورى » يا بر آن « 15 » مبتنى است كه ما ذكر كرديم ، يا بر « 16 » آنكه فيوضات اشراقات انوار الهيه بر نور اسفهبد « 17 » - كه نفس ناطقهء « 18 » انسانى است - و تطبّع « 19 » لوح قوّت عاقله به نقوش حقايق و صور معقولات ، و فيضان خواصّ نبوّت و نزول « 20 » وحى ربّانى بر صاحب قوّت قدسيه ، همه به وساطت جوهر نورانى قلم الهى و نور قدسى و روح القدس و عقل فعّال است كه قياس نور عقلانى او به حدقهء عقلى قوّت عاقله ، در افاضه « 21 » و ايصال صور حقايق اشيا ، و كشف غطاى خفا بر سبيل رشح ، يا بر سبيل انعكاس قياس نور حسّى جرم شمس است به حدقهء حسّانيهء قوّت باصره در ايصال « 22 » صور مبصرات و « 23 »