جذوات و مواقيت ( فارسى ) — صفحة 22

فلك اعلى او را به منزلهء « امّ الدماغ » است ، و شمس به منزلهء قلب ، و ساير ما فيه به منزلهء ساير ما فى الانسان الصغير از : بطون دماغيه و اعصاب و رباطات و شرايين و آورده و غضاريف و شراسيف و عظام و اعضا و جوارح ؛ و عقول و نفوس مجرّده « 1 » به منزلهء قواى عاقله و عامله كه مبادى ادراكات و تحريكاتند ؛ و نفوس « 2 » منطبعه به منزلهء ارواح و « 3 » قواى نفسانيه و حيوانيه و طبيعيه . و حكما « 4 » اين شخص جملى را : به حسب آفاق شماليه ، و به حسب حركت غربيه ، به انسانى « 5 » مستلقى ، سر به جانب قطب شمالى ، و يمين به جانب مغرب ، و وجه به جانب وسط « 6 » السماء ، و پا « 7 » به جانب قطب جنوبى ، و شمال به جانب مشرق ، تشبيه كرده‌اند . و گويند : سرّ كراهت « 8 » خوابيدن بر « 9 » روى يا پا به جانب شمال ، آن است كه مخالف وضع انسان كبير است . پس بنا بر اين ، قطب شمالى علو مىشود ، و قطب جنوبى سفل . و به حسب آفاق جنوبيه ، و به اعتبار حركت شرقيه ، به انسانى « 10 » مستلقى ، سر به جانب قطب جنوبى ، و يمين به جانب مشرق ، و وجه به وسط « 11 » السماء . پس قطب جنوبى علو باشد در اين اعتبار « 12 » ، و قطب شمالى سفل . و شريك سالف ما در كتاب مبدأ و معاد مىگويد : « اوايل ، اسم سماء و اسم « 13 » كلّ و اسم عالم را بر سبيل اسماى « 14 » مترادفه « 15 » استعمال مىكرده‌اند « 16 » ؛ و جرم فاسد را - كه عبارت از مكوّنات اسطقسّيه « 17 » است - به حساب نمىگرفته‌اند « 18 » و در شمار