/ 14 / بر اين قول بيشتر « 1 » انطباق دارد ، و بعد از اين « 2 » بر قول اوّل . سيّم « 3 » : مرتبهء نفوس منطبعه ، و صور نوعيهء افلاك و كواكب ، و طبايع اربع « 4 » بسايط كلّيات اسطقسّات « 5 » عناصر . و عرض اين مرتبه نيز ظاهر است . چهارم : مرتبهء صورت جسميه . و عرض اين مرتبه ، همين شخصى است به حسب اختلاف هويّات شخصيه . چه « 6 » صورت جسمى - كه عبارت از جوهر ممتدّ باشد - نوعى است وحدانى . پنجم : مرتبهء هيوليات از هيولاى فلك الافلاك تا هيولاى « 7 » اسطقسّات عالم كون و فساد كه آخر « 8 » عرض اين « 9 » مرتبه است ، همچنانچه « 10 » عقل فعّال « 11 » آخر عرض مرتبهء اولى « 12 » است . و مراتب طول « 13 » سلسلهء عود - / 15 / كه مركّبات خارجيه از مادّه « 14 » و صورت ، و « 15 » مرهونات امكان استعدادى مادّهاند - نيز پنج است : اوّل : مرتبهء جسم مطلق و اجسام نوعيهء بسيطه « 16 » كه فلكيات و اسطقسّات اربعه است . و عرض اين مرتبه به حسب اجسام و افراد مختلفة بالنوع است . دوّم « 17 » : مرتبهء اجسام مركّبه كه از « 18 » تركيب اسطقسّات حاصل آيد ، و حامل كيفيت مزاجى « 19 » و صورت نوعيهاى وراى « 20 » صور نوعيهء بسايط بوده باشد ، مانند
جذوات و مواقيت ( فارسى ) — صفحة 12
مساهمون: السيد محمد باقر الداماد ( الميرداماد )
ص١٢
و بعضى گويند : « عرش » عبارت است از نظام جملى عوالم وجود باسرها .
و گفتهاند :
الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى
هامش
( 1 ) . ج : تيسير .
( 2 ) . م : ان .
( 3 ) . ت ، س ، ق ، م ، ن : سيوم .
( 4 ) . م : - اربع .
( 5 ) . س : اسطقات .
( 6 ) . م : و .
( 7 ) . ن : هيولى و .
( 8 ) . س : - آخر .
( 9 ) . ن : - عرض اين .
( 10 ) . س ، م ، ن : همچنانكه .
( 11 ) . پ : فعالى .
( 12 ) . ن : اوّل .
( 13 ) . پ ، ت ، س ، ق ، م : + مراتب .
( 14 ) . م : مادة .
( 15 ) . پ ، ت : - و .
( 16 ) . ن : بسيط .
( 17 ) . ج ، م : دويم .
( 18 ) . ن : - از .
( 19 ) . ن : - مزاجى .
( 20 ) . پ : واراى .