« و از نوادر دقايق نكات اين مقام است آنكه اكارم الهيين از حكماى يونانيّين ذكر كردهاند كه هر چند مجعولات و معلولات متكثّر مىشوند و كثرت و تركيب ايشان ازدياد و تضاعف مىگيرد ، بساطت و وحدت مبدأ اوّل - عزّ اسمه - مشتدّ و متزايد مىشود . . . و اطّلاع بر كنه اين مقوله اسرار و آگاهى از سرّ اين گونه دقايق ، بىملازمت كتابهاى ما و على الخصوص در باب اين مسأله كتاب تقويم الإيمان ميسّر نيست . » « 1 » 1 - 3 ) مبادى تفسير آيهء
مبتنى بر ملاحظهء اين تلازم و تساوق است ، چنان كه در كتاب تقديسات و كتاب تقويم الإيمان ذكر كردهايم . » « 2 » 1 - 4 ) ضروب جعل و ايجاد و صنع و تكوين : « و فريقى ضروب جعل و ايجاد را سه گرفتهاند و صنع و تكوين را يك نوع اعتبار كردهاند متعلّق به حوادث زمانيه به دو اعتبار مختلف : صنع به حسب اعتبار حدوث دهرى و تكوين به حسب اعتبار حدوث زمانى ؛ و ما در صحيفهء ملكوتيه - كه كتاب ايماضات و تشريفات است - و در كتاب تقويم الإيمان و در رواشح سماويّه طريق تثليث اختيار كرده ، مذهب ساختهايم . » « 3 » 1 - 5 ) تركيب اعداد : « مبادا ضعيف العقل قليل البضاعتى در وهدهء توهّم افتد كه آنچه در