جذوات و مواقيت ( فارسى ) — صفحة 255

بالبدن - و « 1 » ذلك السبب هو الحرارة - و سببا « 2 » هو الطبيعة و لكن بالعرض ؛ و لكلّ واحد منهما غاية . » « 3 » / 236 / بعد از آن گفته است : « فإذن « 4 » الذبول من حيث هو ذو نظام و متوجّه إلى غاية فهو فعل الطبيعة ؛ و إن لم يكن فعل طبيعة « 5 » البدن « 6 » . » / 237 / پس از آن گفته است : « و الموت و التحليل و الذبول و كلّ ذلك و إن لم يكن غاية نافعة « 7 » بالقياس إلى بدن زيد ، فهي غاية واجبة فى نظام الكلّ ؛ و قد أومأنا إلى ذلك فيما سلف « 8 » ؛ و علمك به حال النفس سينبّهك « 9 » على غاية فى الموت واجبة و غايات فى تناسب « 10 » الضعف « 11 » واجبة . » / 238 / و در « 12 » سادسهء « 13 » الهيات شفا ، در اثبات غايت گفته است : « ثمّ الشخص الذى يؤدّى إلى شخص آخر إلى ثالث إلى رابع ليس هو بعينه غاية للطبيعة الكلّية بل للطبيعة الجزئيه ؛ و إذ « 14 » هى غاية للطبيعة « 15 » الجزئية « 16 » فليس [ غيرها ] بعدها غرضا و غاية لتلك الطبيعة الجزئية التى هى « 17 » غايتها ؛ و أعنى بالطبيعة الجزئية القوّة الخاصّة « 18 » التدبير لشخص « 19 » واحد ؛ و أعنى بالطبيعة الكلّية « 20 » القوّة الفائضة « 21 » فى جواهر السماويات « 22 » كشيء واحد و هى المدبّرة « 23 » لكلّية « 24 » ما فى الكون . » / 239 / و بالجمله : لفظ طبيعت را در اصطلاحات صناعى بر چند معنى اطلاق كرده‌اند : اوّل : طبايع جسمانيه و صور نوعيهء جوهريهء منطبعه « 25 » ؛ و اين معنى موضوع له و