كمال أو قوّة كمال ، إمّا « 1 » طبيعى آلى « 2 » هو مبدأ الحركة و إمّا عن كمال « 3 » نفسانى هو مبدأ « 4 » الحسّ ؛ فإذا بلغ المزاج الإنسانى إلى حدّ قبول هذا الكمال أفاض عليه العنصر وحدته « 5 » ، و العقل هدايته ، و النفس نطقه و حكمته ؛ « 6 » و لمّا كانت التأليفات « 7 » الهندسية مرتّبة « 8 » على المعادلات « 9 » العددية عددناها أيضا من « 10 » المبادى . » / 193 / و آل « 11 » فيثاغورس حروف را نيز تجريد از مادّه كردهاند ، و از جملهء مبادى شمردهاند « 12 » مانند مراتب اعداد : « ا » در مقابلهء واحد ، و « ب » در مقابلهء اثنين ، و على هذا القياس ؛ و طايفهاى از ايشان نقطه و ابعاد تعليميه را نيز « 13 » تجريد از مادّه كرده در عداد « 14 » مبادى آوردهاند : نقطه را مقابل واحد ، « 15 » و خطّ را مقابل اثنين ، و سطح را مقابل ثلاثه ، و جسم را مقابل اربعه ، و اين مقابلات « 16 » را در اضعاف تراكيب اجسام و تضاعيف « 17 » اعداد « 18 » رعايت « 19 » كردهاند .
جذوات و مواقيت ( فارسى ) — صفحة 179
مساهمون: السيد محمد باقر الداماد ( الميرداماد )
ص١٧٩
هامش
( 1 ) . ق : ما .
( 2 ) . پ ، ت ، س ، ق ، م ، ن : طبيعى الى ما .
( 3 ) . ن : + او قوه .
( 4 ) . ن : المبدأ .
( 5 ) . پ : العنصره حدّته
( 6 ) . حاشيهء نسخههاى « ت » ، « ج » و « س » : نطقها و حكمتها .
( 7 ) . ن : التالفات .
( 8 ) . پ : مرتبته
( 9 ) . ق : المغاولات .
( 10 ) . ت : عن .
( 11 ) . پ ، ق : والى .
( 12 ) . ق : - و از جمله مبادى شمردهاند ؛ ن : شمرده .
( 13 ) . پ ، ق : - نيز .
( 14 ) . م : اعداد .
( 15 ) . ق : + و خطّ را مقابل واحد .
( 16 ) . ق : مقالات .
( 17 ) . ق : تضاعف .
( 18 ) . م : ابعاد .
( 19 ) . ن : اعداد در غايت .