مركوز اذهان مشهوريه و قرارداد قرايح جمهوريه آن « 1 » است كه اجناس عاليهء مقولات ممكنات « 2 » ده است : يكى جنس « 3 » عالى « 4 » مقولهء جوهر ، و نه اجناس عاليهء مقولات « 5 » اعراض « 6 » كه ميانهء « 7 » ايشان طباع « 8 » ذاتى مشترك نيست و مفهوم طبيعت عرض عرضى آن نه مقوله « 9 » است . گروهى از اين قوم ، طبقات جوهريه و عرضيه را همه « 10 » حروف كتاب نظام جملى وجود اعتبار مىكنند ؛ و « 11 » خواصّ و صفات و لوازم و عوارض را نقاط « 12 » و همزه و حركات « 13 » - فتحه و كسره و ضمّه « 14 » - و سكون و مدّ و تشديد مىگيرند ؛ و در تطبيق بين الكتابين « 15 » - كتاب وجودى و كتاب حرفى - مىگويند : طبقات هجده‌گانهء « 16 » جوهريهء مجرّدات و مادّيات ، و يك طبقهء عالم مثالى ، و نه طبقهء مقولات « 17 » اعراض ، بيست و هشت « 18 » حرف وجودى است منطبق بر بيست و هشت حرف حرفى . و رهطى ، حروف وجوديه را در طبقات جواهر و طبقهء « 19 » عالم مثال منحصر مىدارند و عدد آن را نوزده مىگيرند به عدد حروف « بسمله » « 20 » ؛ و مقولات تسع اعراض را مدّ و تشديد و سكون و شش حركت مفرده و مزدوجه مىشمرند ؛ و لوازم و عوارض « 21 » را « 22 » به جاى مرتبهء سذاجت « 23 » و مراتب نقاط و همزه مىنهند ؛ و در تطبيق كتابين ، مخارج بيست و هشتگانه را بعضى به بعضى « 24 » ارجاع مىكنند « 25 » .