جذوات و مواقيت ( فارسى ) — صفحة 152

باقى مآحد « 1 » . حروف را ارض كلام گرفته‌اند « 2 » و نقاط را جبال حروف ؛ و نقاط را جامده شمرده‌اند « 3 » و حروف را مايعهء « 4 » سيّاله ؛ و حروف كلامى كه عبارت از هوايى متموّج است كه در طىّ « 5 » مخارج « 6 » صور تموّجاتش محسوس مىشود ، به حسب حدود مخارج ترتيب « 7 » طبيعى دارند ؛ و در اين ترتيب هم « الف » صاحب تقدّم است كه از اقصاى « 8 » مخارج - كه مبدأ تموّج آن هوا آمده - ظاهر مىگردد ؛ و ساير حروف به اعتبار اين ترتيب طبيعى به « 9 » تثليث قسمت منقسم به سه قسم مىشود : [ 1 . ] حروف حلقى [ 2 . ] و حروف لسانى « 10 » [ 3 . ] و حروف « 11 » شفهى « 12 » . و همچنانچه « 13 » « الف » در ترتيب طبيعى مخارج حلقيه ، مبدأ و « 14 » صاحب تقدّم است ؛ همچنين « لام » در ترتيب « 15 » طبيعى مخارج « 16 » لسانيّه ، و « ميم » « 17 » در ترتيب طبيعى مخارج شفويّه . پس « ا » ، « ل » ، « م » بنا بر اصل نطقى « 18 » كلامى « 19 » نيز « 20 » صاحب جمعيت مراتب كمال و جامع « 21 » ساير حروف باشند ، همچنانكه « 22 » بر اصل رقمى كتابى ، چنانچه « 23 » سبق ذكر يافت . و امّا به اعتبار اصل عددى ، همچنانچه « 24 » اصول مراتب طبيعيهء عدد و « 25 » اصول ارقام عدديه از يكى است تا نه ، كه به حسب ذات خود بىملاحظهء نسبت به غير و