جذوات و مواقيت ( فارسى ) — صفحة 148

تعبير « 1 » از حقايق در كلام نبىّ عليه السّلام « 2 » نمىباشد الّا به مقدار عقول امّت و « 3 » اندازهء افهام جماهير ؛ و نيز از عقود مقرّره و قضاياى « 4 » معلومه است كه : « أكثر الناس للتخييل أطوع « 5 » منهم للتصديق ، و إلى الخطابة أشوق منهم إلى البرهان . » پس مراميز « 6 » را در انسياق عقول و انقياد نفوس منفعتى عظيم است . « 7 » ديگر از لابدّيات اين مقام آنكه : همچنانكه « 8 » در جذوهء عاشره « 9 » معلوم آمد كه در « 10 » مراتب عالم عددى - كه نفوس اشخاص « 11 » و ارواح ابدان حروف‌اند - غير مستدير و مستدير « 12 » تامّ و داير « 13 » غير تامّ الاستداره مىباشد ؛ و مطلق استداره مختصّ به سه مرتبه و قدر مشترك ميانهء آنهاست ؛ همچنين ببايد دانست كه در قلب عالم حرفى - كه عبارت از حروف نطقيهء « 14 » كلاميه است - نيز داير « 15 » مستتمّ الدور هست ، چون « واو » كه از افق هواى « 16 » ما بين الشّفتين طالع شده ، به اقصى المخارج مىرود و « 17 » باز به افق خود عود كرده « 18 » ، از همان مطلع بعينه طلوع مىكند ؛ و مستدير همين سه « 19 » حرف است : « ن » « و » « 20 » « م » ، لفظ « نمو » جامع آنهاست . و هر يك از حروف ثلاثهء مدّ - كه مادّه و باطن جميع حروف‌اند - قلب و باطن يكى از آنها شده است . « الف » كه در ميان همه مخصوص به تقدّم ذاتى و تقدّم رتبى و تقدّم شرفى ، و در بطون بيّنات حروف - باسرها - داخل است ، قلب و باطن « واو » آمده « 21 » است ؛ از اين جهت او در ميان ايشان صاحب تقدّم است . و ديگر آنكه در حروف رقميهء كتابيه - كه جسد حقيقت حرفىاند - « ه » - كه جسد عدد تامّ الاستدارهء « 22 » خمسه است - دايرهء تامّه آمده ؛ و « ن » - كه عددش خامس عقود