حرف نورانى است و چهارده ظلمانى ؛ و در طىّ تراكيب كلاميه ، چهارده حرف لام تعريف در آن مدغم و مخفى ، و چهارده باقى با اظهار « 1 » لام تعريف « 2 » بىادغام . و امّا عبارت بعضى « 3 » از فضلاى متقدّمين « 4 » / 171 / در رسالهء خواصّ حروف كه : « چهارده حرف در لام تعريف مدغم « 5 » و « 6 » مخفى مىشود ، و آن اين است : « ت » ، « ث » ، « د » « 7 » ، « ذ » ، « ر » ، « ز » ، « س » ، « ش » ، « ص » ، « ض » ، « ط » ، « ظ » ، « ل » ، « ن » ؛ و چهارده غير مدغم ، و آن بواقى است » « 8 » از مسلك استقامت منحرف آمده است ؛ و چهارده حروف بدل « 9 » و چهارده ديگر مقابل آن كه بدل واقع نمىشوند . و ارسطاطاليس « 10 » در كتاب اصطكاكات « 11 » مىگويد : « هر « 12 » حرفى « 13 » از اصطكاك كوكبى خاصّ به « 14 » درجهاى معيّن از برجى معيّن « 15 » حادث شده : اوّل مرّيخ به اوّل درجهء برج حمل مرور كرد « 16 » و از اصطكاك ايشان « الف » تولّد يافت » و على هذا السبيل ، حدوث هو حرفى « 17 » را به اصطكاك مرور كوكبى به جزئى « 18 » معيّن از فلك متعلّق داشته است . و همانا كه اين سخن بر اسلوب رمز و مسلك ايماء اشارت باشد به مناسبت طبايع حروف با طبايع كواكب « 19 » و طبايع درجات بروج ، مثلا : طبيعت « الف » با طبع مرّيخ و طبيعت اوّل درجهء حمل كه خانهء مرّيخ است . حقايق به « 20 » زبان رمز بيان كردن و برهانيات « 21 » در صورت خطابيات آوردن و معقولات را لباس محسوسات پوشانيدن ، دأب « 22 » حكماى اقدمين و شيوهء عقلاى اوّلين است . « كلمات الأوائل مرموزة « 23 » » بر السنهء « 24 » جماهير و مشاهير داير ، و در اسماع اكابر و اصاغر ساير است ؛ و
جذوات و مواقيت ( فارسى ) — صفحة 146
مساهمون: السيد محمد باقر الداماد ( الميرداماد )
ص١٤٦
هامش
( 1 ) . ق : باقى باظهار .
( 2 ) . پ : - بى .
( 3 ) . پ : بعض .
( 4 ) . ت ، ج ، س ، ق : مقلدين .
( 5 ) . س : مذعم .
( 6 ) . ن : - مدغم و .
( 7 ) . پ : و .
( 8 ) . پ : + كه .
( 9 ) . ن : - و چهارده حروف بدل .
( 10 ) . ت ، ج ، س ، ق ، م ، ن : ارسطوطاليس .
( 11 ) . ن : اصطكات .
( 12 ) . ت ، س : - هر .
( 13 ) . س : هرفى .
( 14 ) . ق : - به .
( 15 ) . ن : بدرجه يقين .
( 16 ) . م : كرده .
( 17 ) . س : حدوث هرفى .
( 18 ) . پ ، ت ، م ، ن : بجزوى .
( 19 ) . م : كوابك .
( 20 ) . پ : بر .
( 21 ) . س : برهانيّا .
( 22 ) . پ : دب .
( 23 ) . ن : مربعون .
( 24 ) . پ و ت : + و .