جذوات و مواقيت ( فارسى ) — صفحة 108

بيست و پنج در نفس‌اش « 1 » ، سيصد و نود هزار و « 2 » ششصد « 3 » و بيست و پنج « 4 » كه باز « 5 » بيست و پنج « 6 » از اوّل به آخر دور كرده است ؛ و على هذا السبيل فى كلّ دور ؛ و اين حركت دورى در غير پنج نيست . پس لا محاله « خمسه » عدد مستدير و « 7 » به اين اعتبار افضل اعداد باشد . و به حكم اين « 8 » نسبت كه ميانهء پنج و دايره است ، حقيقت آفرينش را لازم افتاده است كه در كره بيش از پنج شكل مجسّم متساوية القواعد كه قاعدهء هر يك يك متساوية الاضلاع بوده باشد ، وقوع نتواند داشت . يونانيان از اين جهت ، پنج شكل مجسّم بر وصف مذكور را « 9 » - به تفصيلى كه وظيفهء اين مقام « 10 » نيست - به طبايع اربعهء « 11 » اسطقسّات و طبيعت « 12 » خامسهء فلكيات منسوب ساخته‌اند ؛ و ما در حيّز « 13 » طبيعى اين مبحث ، تعليم متعلّمين كرده‌ايم كه مطلق استدارهء عددى « 14 » خاصّهء خمسه نيست ، بلكه خاصّهء خمسه آن است كه تامّ الاستداره است ؛ و طبايع « 15 » مطلق استدارهء عددى « 16 » مشترك العروض « 17 » است ميانهء واحد و « 18 » خمسه و ستّه . چه مضروب و مضروب فيه و حاصل ضرب يكى همان يكى است . و در مركّبات عقود نيز مربّع يازده « 19 » در نفس‌اش ، صد و بيست و يكى است كه يك از اوّل به آخر دور كرده « 20 » ، اگر چه سير يازده به آخر دور نرسيده « 21 » است ؛ و باز مضروب صد و بيست و يك در نفس‌اش ، چهارده « 22 » هزار و ششصد « 23 » و چهل و