جذوات و مواقيت ( فارسى ) — صفحة 107

است - چهار عقل منفعل كه عقل هيولانى « 1 » و عقل بالقوّه - كه عقل « 2 » بالملكه است « 3 » - و عقل بالفعل و عقل مستفاد ، و اوّل اشكال دايرهء تربيع كه از تقاطع دو قطر على القوائم حاصل است ، و ربع دور مقدار زاويهء قائمه كه والى مملكت استوا و اعتدال است . و « خمسه « 4 » » فرد بسيط اوّل ، و غذا « 5 » و مقوّم عدد تامّ اوّل ، و مبدأ دوّم « 6 » دور « 7 » بسايط ، و در مبدئيت « 8 » و فرديت خليفهء مبدأ اوّل - كه به حركت ساريه و سير داير محصّل و عادّ « 9 » جميع انواع بسيطه و مركّبهء اعداد است - و اين مرتبه « 10 » را به وجهى افضل انواع عدد گرفته‌اند ؛ از آن جهت كه « استداره » اوسع و ابسط و افضل اشكال است - چنانچه در محلّ خود مبرهن شده - و « 11 » معلوم است كه درجهء كمال به مقدار مرتبهء بساطت و قرب وحدت و تشابه نسبت مىباشد ؛ و آن است كه مزاج هر چند به وحدت اميل و به اعتدال حقيقى اقرب است ، استحقاق نفسى اكمل دارد ؛ و « 12 » بنا بر اين ، تقدير عزيز عليم و عنايت صانع حكيم اقتضا كرده است كه شكل اجرام سماويه و بسايط عنصريه « 13 » و دماغ انسانى مستدير بوده باشد . و « 14 » دايرهء عددى خاصّهء اين مرتبه است . چه « 15 » پنج را كه در نفس خود ضرب كنند ، بيست و پنج حاصل آيد « 16 » ؛ و اين « 17 » اوّل حركت پنج است كه در اوّل و « 18 » آخر متكرّر الحصول است ؛ باز مربّع بيست و پنج ، ششصد « 19 » و بيست و پنج است كه بيست و پنج دور تمام كرده از اوّل به « 20 » آخر آمده است ؛ و مضروب ششصد « 21 » و