انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 47

بعضى علّت نيست . و در انوار « 1 » طوليه نيز طبقات بسيار است . « فتصير كجزء للعلّة » اشاره به اين است كه اين انوار كثيرهء شعاعيّه به منزلهء جزء علّت است ، زيرا كه علّت مجموع ذات و اشعه است . [ قوله ] : ثمّ المعلول يقبل [ من ] أشعّة اخرى ممّا قبل [ ت ] علّته [ [ فيحصل من هذا - المجموع المخالف للمجموع الاوّل معلول [ آخر ] مخالف لعلّته ] ] « 2 » فيقع اختلافات كثيرة فى القواهر . « 3 » يعنى بعضى از انوار قاهره قبول مىكند انوار عرضيه را از انوارى كه علّت و انوار عرضيه را از آن قبول نموده است ، و حاصل مىشود از اين مجموع معلول ديگر ، كه مخالف علّت است . كثرت العلة و بساط المعلول و اختلافات كثيرة به اين طريق در انوار قاهره حاصل مىشود ، نه در حقايق ايشان كه نور يك حقيقت است و اختلاف در انوار به كمال و نقص است ، چه نور علّت اشد و اقوى است از نور معلول لتقربه بنور الانوار ، به آن صفات ، بلكه حاصل مىشود اختلاف در آثار خارجيهء انوار قاهره از جهات اشراقات . زيرا كه اشراقات كه فايض مىشود از انوار قاهرهء عاليه بر انوار قاهرهء عرضيه به اعتبار قوّت ذوات نوريّه [ است ] در افاضهء اشراقات بر ما تحت خود . و شدّت قبول ذوات قابليت اشراقات عقليّه را از ما فوق نيز مختلف است و اين اختلاف انوار به سبب اين اشراقات و امثال آن - بعد اشتراك در حقيقت نوريّت - مثل اختلاف اشخاص مكنون است به سبب عوارض . [ قوله ] : و يجوز أن يحصل من مجموع امور غير ما يحصل من أفرادها . « 4 » يعنى يجوز أن يحصل من مجموع امور اثر غير الاثر من افرادها . به اين تفسير اعتراضى كه در شرح مذكور شده وارد نمىگردد . « 5 » كما لا يخفى على من تأمّل فيه . [ قوله ] : و يجوز أن يكون البسيط حاصلا من أشياء مختلفة . « 6 » غرض از ذكر اين عبارت اين است كه از مقدمات مذكوره معلوم شد كه ممكن است كه امر بسيط حاصل شود از امور مختلفهء بالعوارض نه مختلف بالحقيقة ، كما مررنا . پس مىتواند بود كه از بعضى از انوار قاهره به اعتبار مجموع ذات و اشعهء او نور مجرّد يا جوهر جسمانى بسيط حاصل شود ، فثبت ممّا ذكرنا جواز صدور البسيط عن المركب ، و هو المطلوب .