انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 41

هى ذوات بسيطة نورية . . . و ليس من [ شرط ] المثال المماثله [ [ للممثل ] ] « 1 » من جميع الوجوه ؛ « 2 » [ [ و الّا [ ل ] كان المثال بعينه هو الممثّل ] ] . « 3 » يعنى و ايضا گمان كرده نشود كه آن حكما گفته‌اند كه ارباب انواع مركب است تا بر ايشان اعتراض كرده شود كه انحلال تركيب مركب لازم است ، پس بايد كه ارباب انواع معدوم شود در يك زمانى از ازمنه ، بلكه مراد از ارباب انواع ذوات بسيطهء نوريه است كه قائم است به ذواتها ، و در مكان نيست زيرا كه قابل اشارت حسيّه نيست . و از تركيب اصنام استدلال نمودن بر تركيب ارباب اصنام خطاست ، زيرا كه مشابهت مثل به مثل من جميع الوجوه ممكن نيست ، و الّا لازم مىآيد كه مثال عين ممثّل بوده باشد . پس البته بايد كه از بعضى وجوه مخالفت به ممثل داشته باشد . [ قوله ] : و لا يلزمهم [ أيضا ] أن يكون للحيوانّية مثال ، و كذا لكون الشّىء ذا رجلين ، بل كلّ شىء يستقلّ بوجوده له أمر يناسبه من القدس ؛ فلا يكون لرائحة المسك مثال ؛ و للمسك مثال « 4 » آخر ، بل يكون نور قاهر . . . له هيئات نوريّة . . . اذا وقع ظلّه فى هذا العالم ، يكون صنمه المسك مع الرائحة . « 5 » بيان اين كلام اين است كه از كلمات قدماى حكما كه حكم بر « 6 » وجود ارباب كرده‌اند لازم نمىآيد كه هر شىء را به هر صفتى كه خصوصيّتى مثالى است - چنانچه انسان را مثلا مثال است ، و از حيثيت بودن او ذا رجلين مثلا مثال ديگر است ؛ و مشك را مثلا مثال است ، و از حيثيت رايحه مثال ديگر است - [ مثالى ديگر باشد ] ، بلكه مراد ايشان از ربّ نوع نور قاهر ، يعنى ذات نورانى است كه در عالم از افراد آن نوع اگر شخصى موجود شود ظلّ آن امر نورانى است . و مراد از « كل شىء يستقل بوجوده » جواهر است تا احتراز شود از اعراض ، [ و ] امثال على حده نيست بلكه مشك با رايحه ، و شكر با طعم ، و صورت انسانيّت با اختلاف اعضا مطابق مناسبتى است كه موجودات [ دارند با ] انوار مجرّده عقليّه كه مقتضاى اين صورت است در عالم جسمانى . [ قوله ] : و فى كلام المتقدّمين تجوّزات . . . و معنى قولهم أنّ فى عالم العقل انسانا كلّيا . . . يكون ظلّه فى الاعيان « 7 » صورة الانسان ، أنّه « 8 » كلّى لا بمعنى أنّه محمول [ [ [ يعنى ]