انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 17

زيرا كه بناى اين كتاب بر ذوق است كه آن از توغّل در تألّه حاصل شده است . پس كسى كه بحّاث محض بود يا طالب بحث محض باشد اصلا ازين كتاب مستفيد نمىشود ، به سبب اختلاف مأخذ . ] ] « 1 » . قوله : و لا نباحث فى هذا الكتاب و رموزه الّا مع المجتهد المتألّه او الطالب للتألّه . « 2 » [ [ يعنى بايد كه معلم اين كتاب شخصى باشد كه در تأله به مرتبهء اجتهاد رسيده باشد ، يا طالب تألّه بوده باشد . ] ] « 3 » و مراد از مجتهد متألّه سالك منتهى است ، و ايضا مىتواند بود كه مراد از اين عبارت اين باشد كه يعنى شخصى كه عالم به اين كتاب است بايد كه مسائل اين كتاب را به هر كس ظاهر نكند بلكه به شخصى ظاهر بكند كه مجتهد در تألّه ، يا طالب تألّه بوده باشد . قوله : و اقلّ درجات قارى هذا الكتاب أن يكون قد ورد عليه البارق الالهىّ . « 4 » « بارق » نورى است كه بر مبتديان اهل سلوك فايض مىشود [ و ] مانند برق سريع - الزوال مىباشد ، و نه آن است كه هر كس رياضت بكشد بر وى اين نور فايض شود ؛ زيرا كه استعداد مادّه ، شرط است سلوك طريق حق را ، كه به سبب آن نفس ناطقه مستعد قبول انوار الهى مىگردد ؛ [ كه آن را ] مصنّف در آخر اين كتاب بيان فرموده است و در اين مختصر نيز مذكور خواهد شد ، انشاء اللّه تعالى . و به خاطر شخصى خطور نكند كه مصنّف اين عبارت را به طريق مبالغه در تعريف و توصيف اين كتاب فرموده باشد ، زيرا كه آنچه در « قسم ثانى » از مسائل حكمت ذوقى مذكور شده است به مرتبه‌اى دقيق است كه ادراك آن بىرياضت و مجاهدت متعذر است ، مثلا شخصى كه اصلا رياضت نكشيده است و از بوارق و لوامع و طوامس مطلقا بىنصيب است از لفظ نور و ضوء و اشراق مثلا بجز از روشنى كه به حس ادراك نموده باشد چيز ديگر نمىفهمد . اما آنكه بر وى از آن انوار نورى وارد شده باشد ، و اگر چه مانند برق سريع الزّوال باشد ، از لفظ نور آن نورى را كه مشاهده كرده است ادراك مىكند ؛ و از لفظ اشراق و ضوء آن روشنايى كه از آن نور دريافته است مىفهمد . و از علمى كه از اين الفاظ مثلا شخص مرتاض را حاصل مىشود تا علمى كه غير مرتاض را حاصل مىشود فرق بسيار است . اذ ليس الخبر كالمعاينة . قوله : فمن اراد البحث وحده ، فعليه بطريقة المشائين ، فأنّها حسنة للبحث وحده محكمة ، و ليس لنا معه كلام و مباحثة فى القواعد الاشراقيّة . بل الاشراقيّون لا ينتظم أمرهم دون سوانح نوريّة . فإنّ هذه القواعد ما يبتنى على هذه الانوار . « 5 »