انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 15

هفت بدلا در مشارب هفت نبىاند عليهما السّلام ، يكى از آن بدلا در اقليم أول است و او بر قلب ابراهيم است و نام او عبد الحىّ است ؛ و دويم در اقليم دويم و او بر قلب موسى ( ع ) و اسم او عبد العليم است ؛ و سيوم در اقليم سيوم است و اسم او عبد المزيد است ؛ و چهارم در اقليم چهارم است و او بر قلب ادريس ( ع ) است و اسم او عبد القادر است ؛ پنجم در اقليم پنجم است و او بر قلب يوسف صديق است ، عليه السّلام و نام او عبد القاهر است ؛ و ششم در اقليم ششم است و او بر قلب عيسى است عليه السلام ، و اسم او عبد السّميع است ؛ و ابدال هفتم در اقليم هفتم است و او بر قلب آدم است و نام او عبد البصير است . و اين ابدال هفتم خضرست . و اين فقير را با اين بدلا در مسافرت مصاحبت بود ، و هر يك ازين بدلا عارفان اسرار الهىاند و آنچه در كواكب سبعه از سعادت و نحوست وديعت نهاده شده است در اين ابدال هست . و دو ابدال ازين هفت كه يكى عبد القادر نام دارد ديگر عبد القاهر در ولايتى يا قومى كه قهر است نازل مىشوند و مقهورى آن ولايت و وباى آن قوم به واسطهء اقدام ايشان است . و سه صد و پنجاه و هفت ابدال ديگرند : سه صد ازين ابدال بر قلب آدم‌اند و ايشان را اين فقير بر سرچشمهء نيل ملاقات كرده است ، و تمام ايشان در كوه ساكن‌اند و خوردن ايشان برگ درختان و ملخ بيابان است و با معرفت كمال تغمد دارند و سيرى و طيرى ندارند . كما قال انّ اللّه فى الارض ثلث مائة ابدال قلوبهم على قلب آدم عليه السّلام و له اربعون قلوبهم مثل قلب موسى عليه السّلام و له سبعة قلوبهم مثل قلب ابراهيم عليه السّلام و له ستة قلوبهم مثل قلب جبرئيل عليه السّلام و له ثلاثة قلوبهم مثل ميكائيل عليه السّلام ، و له واحد قلبه مثل قلب اسرافيل عليه السّلام . فاذا مات الواحد ابدل اللّه مكانه من الثلاثة ، و اذا مات الواحد من ثلاثة ابدل اللّه مكانه من الستة ، و اذا مات الواحد من الستة ابدل اللّه مكانه من السبعة ، و اذا مات الواحد من السّبعة ابدل اللّه مكانه من الاربعين ، و اذا مات من الاربعين ابدل اللّه « 1 » مكانه من الثلث مائة ، و اذا مات من ثلث مائة ابدل اللّه مكانه من عامة المسلمين بهم يدفع اللّه البلاء من هذه الامّة . « 2 » تا اينجا كلام امير سيد محمّد است ، رحمه اللّه . و از اين تقرير معلوم شد كه هر كدام از بدلاى سبعه مدبّر اقليمى از اقاليم سبعه است و احوال اهل آن اقليم به يد اقتدار اوست . و مراد از « قلب » كه در اين حديث مذكور واقع شده است در باب بدلا اين است كه هر كدام از اين بدلا مظهر اسمى و صفتى است كه اين نبى مظهر آن اسم و آن صفت است . و ايضاً از كلمات مذكوره معلوم شد كه خضر تبديل مىيابد زيرا كه گفت كه خضر عبارت از ابدال اقليم هفتم است و نيز گفت كه هرگاه يكى ازين بدلا ارتحال مىكند ، شخص ديگر به جاى