انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 5

فرموده است كه بدترين قرنها آن است كه در آن قرن علمائى كه استخراج مسائل به فكر و نظر مىكرده باشند موجود نباشند . قوله : و اختتم فيه باب المكاشفات . « 1 » يعنى مسدود شده باشد در آن قرن باب مكاشفات . و « مكاشفه » عبارت از ظهور امر عقلى است به الهام ، دفعة من غير فكر و نظر ، در حال بيدارى يا ما بين النوم و اليقظة . « 2 » قوله : و انسدّ طرائق المشاهدات . « 3 » قال الشارح : [ [ و المشاهدة اخص من المكاشفة و الفرق بينهما ما بين العام و الخاص . . . لكن المصنف ، رحمه اللّه ، قال فى رسالة المسماة ب « كلمة التصوف » « 4 » المكاشفة « 5 » فى حصول علم للنفس ، « 6 » امّا [ بفكر أو ] بحدس او بسانح غيبى متعلق بامر جزئى . . . و المشاهدة [ فى ] شروق [ الانوار ] على النفس بحيث ينقطع منازعة الوهم . ] ] « 7 » هذا كلامه رحمه اللّه . مراد از « شروق » انوار ظهور به علم است به مرتبهء كه در وقوع او شك و شبهه نماند . و به اين معنى بين المكاشفة و المشاهدة عموم و خصوص من وجه بوده باشد . قوله : و قد رتّبت لكم قبل هذا الكتاب و فى اثنائه عند معاوقة القواطع عنه كتباً على طريقة المشّائين . « 8 » يعنى پيشتر از تصنيف اين كتاب و در اثناى تصنيف اين ، ترتيب داده‌ام از براى شما كتابهائى كه مشتمل است بر مسائل حكمت طبيعى و الهى به طريقهء مشائين . و ازين عبارت ظاهر مىشود كه بعضى ازين كتاب [ ها ] را پيشتر از شروع تصنيف اين كتاب اتمام نموده است و بعضى را بعد از شروع در تصنيف اين شروع نموده است . و پيشتر از اتمام اين اتمام نموده است . قوله : و من جملتها المختصر الموسوم ب « التلويحات اللوحية و العرشية » « 9 » المشتمل على قواعد كثيرة و لخّصت فيها القواعد مع « 10 » صغر حجمه ، و دونه « اللمحات » « 11 » و صنّفت غيرهما . « 12 »