انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 3

است تحصيل نموده باشد ، و از تفسير و حديث نيز عارى نباشد . شرط سيّوم آنكه از جميع معاصى ثابت شده ، و التجا به كتاب اللّه و سنّت رسول اللّه آورده ، و از روى جدّ و جهد بر جميع اوامر الهى عمل نموده ، و از جميع مناهى خود را محافظت مىنموده باشد . شرط چهارم آنكه از اكثر اخلاق ذميمهء باطن خود را پاك ساخته باشد ، و بعد از حصول شرايط مذكوره طلب شرايط ديگر كه مصنف ، رحمه اللّه ، در اين كتاب بيان فرموده است بايد كرد ؛ و بعد از حصول جميع شرايط از عالم اين كتاب تعلّم بايد نمود تا استعداد ترقّى به عالم انوار حاصل نموده از درگاه ايزد سبحان نجات يابد ، و باللّه توفيق . قوله : اما بعد فاعلموا اخوانى . . . ان تلتمسون منّى ان اكتب لكم كتاباً اذكر فيه ما حصل لى بالذوق فى خلواتى و منازلاتى . « 1 » اين خطاب به شاگردان خود فرموده است كه اى عزيزان التماس كرديد شما از من كه بنويسم از براى شما كتابى ، كه ذكر كنم در وى مسائلى [ كه ] مرا در خلوت ، بعد از استحكام حكمتين نظرى و عملى ، به الهام ربانى معلوم شده است . و [ [ مراد از « خلوت » اعراض از امور بدنى و اتّصال به مجردات مقدسه است ، نه خانهء خالى ؛ زيرا كه خلوت حقيقى عبارت از ترك مألوفات و محسوسات و قطع خواطر وهمى و خيالى است ، پس اگر شخصى در خانه‌اى خالى باشد و ترك مألوفات نكرده باشد و خواطر شيطانى او كه عبارت از عمل قوّهء وهمى و خيالى است قطع نشده ، او در فرقت است نه در خلوت . و لهذا اكثر نفوس اقويا را خلوت در انجمن ميسّر است . و مراد از « منازلات » مقامات سالك است كه در كتب تصوف از آن به منازل انا و لا انت ، و لا انا و لا انت ، و لا أنا و لا انت و امثال آن تعبير كرده‌اند . ] « 2 » قوله : و لكلّ نفس طالبة قسط من نور اللّه عزّ و جلّ قلّ او كثر . « 3 » يعنى هر يك از سالكان الهى را حصّه‌اى از انوار الهى به قدر استعداد فايض مىشود . زيرا كه سالك مبتدى هر چند جهد و جدّ مىنمايد به مدارج عاليه ترقّى مىكند و حقايق اشياء او را ظاهر مىشود ، و يا متخلّق به اخلاق الهى مىگردد و در احاطهء معلومات و تجرّد از جسمانيّات . و غرض از ذكر اين عبارت اين است كه هر طالب را حصه‌اى از انوار الهى مىرسد و من از جملهء طالبان حقيقى . و حصه‌اى كه مرا رسيده است در اين كتاب بيان مىكنم . و اين عبارت را از روى تواضع فرموده است ، [ [ زيرا كه اين « قسط » از انوار الهى كه در اين كتاب بيان كرده است قسط عظماى منتهى است ، نه قسط ضعفاى به مبتدى . ] ] « 4 » قوله : و لكل مجتهد ذوق نقص او كمل . « 5 »