انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 246

جهل مركب بر احوال سيد كائنات مطلع نشدند و گفتند كه چرا قبول بكنيم سخن شخصى را كه مثل ما طعام مىخورد و در بازار مىگردد ؛ اگر فرشته همراه او مىبود يا كوه طلا با او مىبود ، كه هر كس به او ايمان مىآورد چندان از آن طلا مىداد كه تا آخر عمر محتاج نمىشد ، ما دين او را قبول مىكرديم . ابدا در حجاب جهالات مركبه بماندند . همچنين شخصى كه استعداد رسيدن به مقامات انبيا و حكما و اوليا نداشته باشد ، و آنچه از ايشان از انوار الهيه بيان كرده‌اند قبول نكند ، ابدا در حجاب جهل ميماند ؛ نعوذ باللّه منه . قوله : و من عبد اللّه على الاخلاص ، و مات عن الظلمات ، و رفض مشاعرها ، شاهد ما لا يشاهد غيره « 1 » . يعنى شخصى كه بعد از تهذيب قوت نظرى و عملى عبادت حق نكند بىريا و نفاق ، و از اكثر عوايق حسيه خلاص نشده ، نمىتواند مشاهده كرد . قوله : و فى الانوار عجائب لا « 2 » [ [ يمكن الاطّلاع عليها . . . مادام النّور المدبّر فى علائق الظلمات . ] ] « 3 » يعنى امور عجيبهء غير مألوفه را كه در انوار عقليه است ، مشاهده نمىتواند كرد در اين عالم ، زيرا كه اگر چه فى الجمله اطلاع بر اكثر انوار و احوال انوار قاهره و انوار مدبرهء اسفهبديه با وجود تعلق بدنى ، به نور بصيرت واقع مىشود ، و ليكن مشاهده آن انوار درين عالم ممكن نيست از جهت مشاغل حسيه . و بعد از فساد بدن ، كاملان مشاهدهء نور محض ، و متوسطين مشاهدهء صور مثاليه نورانيه ، و ناقصان مشاهدهء صور ظلمانيه مىكنند . و همين انوار و علوم كه علم اليقين بود عين اليقين و حق اليقين مىشود و مىتواند بود كه بعضى امور كه درين عالم اصلا معلوم نشده باشد ، به وسيلهء بعضى علوم ، نگفته « 4 » معلوم شود ؛ و تحقيق اين سابقا مذكور شده است . قوله : و الصاعد الفكور الصابر [ نايل ] « 5 » . يعنى به عالم نور ، شخصى ترقى مىتواند كرد كه كثير الفكر باشد در علوم حقيقت اسرار الهيه ، و از شهوات جسمانيه كه از براى حفظ بدن ضرورى نيست ، و در شريعت ممنوع است ، صبر تواند كرد . قوله : و المستبصر له العبرة التّامه « 6 » . يعنى شخصى كه عالم است به اسرار الهيه از روى بصيرت عزت حقيقى و رياست ابدى