انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 222

عظيمه [ را ] كه اصلا در اين عالم حادث نشده است ، اهل كشف در خلوات مىشنوند . و اگر آن صوت از تموج هوا مىبود ، جميع مردم كه قوت سامعهء ايشان صحيح بوده باشد آن را مىشنيدند . و بسيار شده است كه صاحب كشف در مجلس آوازى شنيده است كه گويا عمارت بزرگ منهدم شده است و مردم ديگر اصلا نشنيده‌اند . پس معلوم شد كه از تموج هوا نبوده است و از اصوات اين عالم نيست و الا ديگران هم [ مى ] شنيدند . و مصنف در « مطارحات » گفته است كه « 1 » : جميع سالكان از امم انبياء سابق نيز از وجود اين اصوات خبر داده‌اند و گفته‌اند كه اين اصوات در مقام جابرقا و جابرصا نيست بلكه در مقام هور قليا است كه از بلاد افلاك مثالى است . و فيثاغورس - كه مدون علم موسيقى است - گفته است من بعد از خلع بدن به عالم افلاك عروج نموده به صفاى جوهر نفس خود اصوات حركات كواكب را شنيدم . و نغمات لذيذهء مليحه استماع نمودم . و بعد از رجوع به بدن ، مناسب آن نغمات ، ترتيب علم موسيقى كردم . و بعضى اوقات در ابتداى حال ، سالك مبتدى ، ما بين النوم و اليقظه و در حال نوم اصوات لطيفه و نغمات لذيذه در غايت لطافت استماع مىكند كه هرگز مثل آن در اين عالم شنيده نشده است . و آن اصوات عالم مثال است ، چنانچه مثال انسان انسان است همچنين مثال صوت صوت است . و آن اصوات صوت است و على هذا القياس جميع أشياء . قوله : فسلام على قوم صاروا [ حيارى ] سكارى فى شوق عالم النور و عشق و جلال نور الانوار « 2 » . . . و فى ذلك عبرة لاولى الالباب . « 3 » اين عبارت مشعر است به اين معنى كه ادراك عالم نور و مثال بعد از كثرت شوق عالم نور و عشق مشاهدهء جمال و جلال نور النور حاصل مىشود . و متالهين كاملين در حكمت نظريه و عمليه « 4 » به سبب كثرت شوق و عشق عالم نور ، استماع اصوات مثاليه و نغمات فلكيه [ و ] مشاهدهء صور ملحيه و قبيحه مىنمايد . و با وجود تعلقات بدنيه ، انواع امور عزيز ايشان را ظاهر مىشود . و صاحب « اخوان الصفا » و بعضى از قدما گفته‌اند كه اين اصوات فلكيه از احتكاك بعضى به بعضى حاصل مىشود . قوله : و للافلاك سمع غير مشروط بالاذن ، « 5 » و بصر غير مشروط بالعين . « 6 » [ [ و هو غير مشروط بشىء من الآلات كما هى عندنا [ بها با ] لامكان الاشرف ] ] « 7 » . ضمير « هو » راجع است به « كون » مقدر و حاصل كلام راجع مىشود به اين عبارت :