زيرا كه ادوار عالم غير متناهى است ؛ و بعد از عبور مدت معين كه به نزد بعضى سه صد و - شصت « 1 » هزار و چهار صد و پانزده سال است ؛ مثل هر شىء كه ازين مدت عادت شده است در همان واقع مىشود . قوله : و الاشباح المجردة يتصور فيها اللّانهاية « 2 » لا كما [ التى ] يمنعها البرهان ، اذ لا يمكن منها ائتلاف بعد واحد لا يتناهى ممتدّ « 3 » اين مطلوب سيوم است از مطالب ثلاثه كه در صدر فصل وعده داده بوديم . و بيان اين كلام اين است كه عالم غير متناهى است و طبقات آن متناهى است ، زيرا كه طبقهء اعلاى آن متصل است به طبقهء اسفل عالم نور . و برهان عدم تناهى ابعاد منع نمىكند اشخاص [ را و ] ائتلاف و امتداد لازم نمىآيد . و لا يزال صور مبانى به اقتضاى اوضاع افلاك مثالى در عالم مثال حادث مىشود . و چون صور از ماده منزه است اصلا فاسد نمىشود و ابدا باقى مىماند . پس اشخاص مثالى لا يتناهى زياده مىشود لا محاله . قوله :

« 4 » اين فصل در بيان حقيقت متغيبات است كه ظاهر مىشود انبيا و اوليا و حكما و امثال ايشان را . قوله : و ما يتلقّى الانبياء و الاولياء و غيرهم من المغيّبات [ [ فهو على اقسام ] ] « 5 » فانّها قد ترد عليهم . . . بسماع صوت قد يكون [ [ ذلك الصوت ] ] « 6 » لذيذ أو قد يكون هائلا ، و قد يشاهدون . . . صورا حسنة انسانيّة تخاطبهم فى غاية الحسن . . . و قد يرى الصّور الّتى تخاطب كالتّماثيل الصّناعية فى غاية اللطف . . . و قد يرون مثلا معلّقة . و جميع ما يرى « 7 » فى المنام من الجبال و البحور « 8 » و الارضين و الاصوات العظيمة و الاشخاص كلّها مثل قائمة ، و كذا الرّوائح و غيرها « 9 » . و آنچه در بيدارى يا ما بين النوم و اليقظه ديده مىشود نيز صور مثالى است . و نفس