انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 195

بر اسرار و حقايق آن عالم ممكن نيست و از جملهء اغراض مظهر آن خوارق عادات كه سالكان عالم مثال‌اند يكى هدايت خلايق است كه به سبب ظهور خارق عادات اكثر نفوس مطيع و منقاد ايشان مىشود و طلب طريق تحقق مىكند ، و دويم آن كه بعضى مبتلايان محنت‌ها و بلاها را از آن بلا نجات مىدهند ، و سيوم آنكه نزد بعضى از احبار ظهور نموده ، از حقايق بعضى امور ايشان را خبر مىدهند . اين و امثال اين اغراض بسيار است و بر ارباب بصيرت مخفى نماند كه قبول عنصريات و مركبات مثالى آثار را از فلك مثالى نه مانند قبول عنصريات و مركبات عالم كون و فساد است آثار را از افلاك جسمانى ؛ زيرا كه صور مثالى از ماده منزه است و تغيير و تبديل و فساد آن صور ممكن نيست ، و ليكن انقطاع تصرف نفوس از آن صور ممكن است ، و آن صور بعد از انقطاع تصرف نفوس از ايشان معدوم نمىشود بلكه در عالم مثال موجود است ابدا ؛ زيرا كه از دلس جسمانى منزه است تا فاسد شود . پس مراد از قبول عنصريات آن عالم آثار را از افلاك آن عالم اين است كه هميشه از واهب الصور در آن عالم فايض مىشود ، دائما . و بعضى نفوس از عالم كون و فساد به آن عالم انتقال مىكند و به صور مثاليه ممثل مىشوند . و بعضى نفوس از عالم انوار در آن عالم فايض مىشود و به صور مثاليه بروز مىكند و بعضى نفوس از آن صياصى مثاليه قطع تعلق نموده به عالم نور انتقال مىكند . اينست معنى حدوث كائنات آن عالم و قبول عنصريان آن عالم آثار را از افلاك آن عالم . قوله : و به تحقّق بعث الاجساد و الاشباح الرّبانيّة « 1 » . يعنى به عالم مثال ثابت مىشود « بعث اجساد » كه در كتب الهى مذكور شده است و اشباح ربانى فاضلهء مليحه يا هائلهء قبيحه كه محل ظهور حق تعالى و عقول مجرده است نيز به عالم مثال ثابت مىشود . و هر كدام از عقول را اشباح كثيره است به صور مختلفه كه مخصوص است به آن عقل ، و آن صور را مظاهر مختلفه است كه در عالم شهادت و حس به آن مظاهر ظهور مىكند . قال الشّارح « 2 » : [ [ و قد يكون الاشباح الرّبانيّة مظاهر فى هذا العالم . . . كما ادرك موسى بن عمران [ عليه السّلام ] البارى [ تعالى ] . . . كما هو مذكور فى التورية و كما ادرك [ النّبي ] ، عليه و آله السّلام ، جبرئيل [ عليه السّلام ] . . . فى صورة دحية الكلبى ، [ رضى - اللّه عنه ] ، ] ] « 3 » موسى ، عليه السّلام ، حق تعالى را در طور و در شجره در « قرآن مجيد » نيز مفصلا مذكور است ، و ظهور جبرئيل كه رب نوع انسان است نيز ، و جميع انبيا و آن حضرت ، صلّى اللّه عليه و آله و سلم ، به صور مثالى بوده است ، و ظهور او به صورت دحيهء كلبى ، رضى اللّه عنه ، دلالت مىكند بر آنچه از جمله صور مخصوصه به جبرئيل يكى صورت دحيهء كلبى است ، و لهذا بعضى اوقات به اقتضاى اوضاع فلكى به آن صورت ظهور مىكرده است . و ملائكه [ كه ] از مجردات پيش