انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 188

حسيات و خيالات و وهميات‌اند ، و همگى توجه ايشان به اسباب است و از مسبب الاسباب بالكليه غافل‌اند - خواه تناسخ حق باشد يا باطل باشد - يا بعد از خلاص از ابدان انسانيه اگر تناسخ باطل باشد انتقال مىكند به عالم مثال و ظهور مىكند در جو فلك به صور مثاليه به حسب اخلاق مركوزه در آن نفوس ، به تفصيلى كه در فصل تناسخ مذكور شده است - كه هر خلق را چندين ابدان مثاليه الطف است از ابدان حسيه - بنا بر آن به « ظلال » تعبير فرموده است ، يعنى مانند سايه‌هاى اشخاص است . قوله : و الصّور المعلقة ليست مثل افلاطون . . . نوريّة ثابتة [ [ فى عالم الانوار ] ] « 1 » و هذه مثل معلقة منها ظلمانيّة [ [ يتعذب بها الاشقياء . . . و تتألّم ] ] « 2 » و منها مستنيرة للسّعداء [ [ يتنعمون بها ] ] « 3 » على ما يلتذون [ به ] [ [ من أنّهم غلمان ] ] « 4 » بيض مرد ، و للاشقياء « 5 » سود زرق « 6 » [ [ تنزعج منها النّفوس ] ] « 7 » و دليل بر اين مطلوب كه اين صور مثاليه كه مظاهر جو فلك است و مظاهر بعضى اجرام افلاك است مثل افلاطون نيست ، اين است كه افلاطون و آن حكما كه قائل به مثل نوريه‌اند كه موجود است در عالم مثال ، قائل‌اند به اين مثل خياليه معلقه لا فى محل كه بعضى از اين مستنيره است و بعضى از آن ظلمانيه است . و گفته‌اند كه اين صور جواهر مجرده از مواد است كه مظاهر آن قوت متخيله است . و تقسيم كرده‌اند ايشان عالم را به عالم معنى و عالم صورت . [ [ گفته است كه عالم معنى منقسم مىشود به عالم ربوبيت و عالم عقل . و عالم صورت منقسم مىشود به صور جسمانيه كه افلاك و عناصر است و صور شبحيه كه عالم مثال معلق است ] ] « 8 » . و چون ابدان مثالى جميع حواس [ را ] دارند بنا بر آن از جميع لذات و آلام حسيه متلذذ و متألم مىشوند . و دركات نيران كه در كتب الهى مبين شده است عبارت از طبقات مثاليه است كه مظهر آن جو فلك است و صور اين طبقات ظلمانيه است مانند عفاريت « 9 » و شياطين . و صور جميع حيوانات كه در عالم عناصر است در اين طبقات موجود . و جميع نفوس كامل در علم و عمل و متوسطين و اصحاب يمين نيز به اين طبقات عبور مىكنند ، زيرا كه هر نفس كه از اين عالم مفارقت مىكند از بعضى هيئات رديئه ( اگرچه بغايت قليل باشد ) خالى