آفات و موانع ادراك لذات عقليه مطلع شده ، متألم مىگردند و در مقام رفع و دفع آن آفات مىشوند . و بعد از فساد بدن جميع نفوس بر آن آفات مطلع خواهند شد ، به سبب فساد آلات بدنيه . كه اكتساب كمال بدون بدن انسانى ممتنع است و [ با ] وجود بدن انسانى محال است ، لا محاله . قوله : كشديد السّكر اذا وصل اليه مشتهاه [ أ ] و از هفته عاهة و هو متخبّط فى سكره غير مدرك لما اصابه « 1 » [ [ للحجاب ] ] . « 2 » يعنى و چنانچه شخصى كه بسيار مست باشد و به مطلوب خود برسد از غايت مستى ، بر آفات كه در آن حال او را مىرسد مطلع نمىشود ؛ تا بعد از به حال آمدن بر آن آفات مطلع مىشود و متألم و متاسف مىگردد . و همچنين مستان مينا [ ى دنيا ] تا در دنيا مبتلاى لذات جسمانيهاند ، از ادراك لذات عقليه غافلاند و بر موانع ادراك آن لذات مطلع نمىشوند ، و اين زمان حيات مانند خواب مىگذرد و بعد از فساد بدن بيدار « 3 » مىگردند ؛ كما قال النّبى ، عليه و آله السّلام : « الناس نيام فاذا ماتوا انتبهوا . » قوله : و من لم يلتذّ باشراقات القواهر النّورية و أنكر اللّذّة الحقّة [ [ أى العقليّة المحضة ] ] . « 4 » فهو كالعنين اذا أنكر لذّة الوقاع « 5 » . و اقول هذا به مثل حسن فى غاية اللّطافة ، و غنى عن الشرح . قوله : و كما أنّ لكلّ من الحواسّ لذّة و الما « 6 » ليس لحاسّة أخرى على حسب اختلاف ادراكاتها و كمالاتها ، و كذا ما للشهوة و الغضب . « 7 » و چنانچه هر كدام از حواس را لذت و الم و كمال است كه ديگر را نيست - مانند باصره [ كه ] لذت او در ديدن اضواء و الوان نورانيه است ؛ و سامعه كه لذت او در شنيدن اصوات و نغمات لذيذه است ؛ و ذائقه كه لذت او به طعوم لذيذه است و قوت « 8 » باطنيهء جسمانيه ( كه آن را به اعتبار ادراك جزئيات ، واهمه مىگويند ) [ كه ] لذت آن در رجا است - و الم هر كدام بر عكس لذت است ، و بر اين قياس جميع حواس و كمال هر حاسه در آن است كه در ادراك امورى كه به او مخصوص است اتم و اكمل بوده باشد . همچنين قوت شهوى و غضبى را لذت و الم است ؛ و لذت هر كدام مخالف لذت ديگر است ، و الم هر كدام مخالف الم ديگر
انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 170
مساهمون: محمد شريف نظام الدين احمد بن الهروى
ص١٧٠
هامش
( 1 ) حك . كربن 2 ، ص 225 ، س 2 و 3 .
( 2 ) شيرازى ، ص 499 ، س 2 .
( 3 ) بيدار شده ( ن ) .
( 4 ) شيرازى ، ص 499 ، س 4 .
( 5 ) حك . كربن 2 ، ص 225 ، س 3 و 4 .
( 6 ) كما ( ن ) .
( 7 ) حك . كربن 2 ، ص 225 ، س 5 و 6 .
( 8 ) قوله ( ن ) .