انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 157

در هر منزل اضعاف مضاعف از ابدان فاسده انسانيه موجود مىشود ، و أيضا ابدان فاسده در وباها و طوفان‌ها اضعاف مضاعف است از ابدان كائنه . اين است تقرير دليل مشائين بر ابطال تناسخ . اما بيان ابطال اين دليل اين است كه لا نسلم كه كائنات اكثر از فاسدات است . زيرا كه زيادتى كائنات بر فاسدات وقتى لازم مىآيد كه تولد هر نمله به انتقال نفس حريص باشد كه در آن روز از بدن انسانى مفارقت كرده باشد . و اين لازم نيست ، چه مىتواند بود كه اين نفوس [ كه ] به ابدان نمليه متعلق شده است ، بعد از موتات كثيره در ازمنهء طويله به اين ابدان انتقال كرده باشد . و اليه الاشارة بقوله : « لانّ الانوار المدبّر المستظلمة » الخ ] ] . « 1 » قوله : و اصحاب الحرص لا يلحقون الصّياصى النّمليّة الّا بعد مفارقة صياصى [ انواع ] كثيرة متفاوتة المقدار و العلائق . « 2 » اشاره به چيزى است كه مذكور شد ، يعنى نفس حريص بعد از مفارقت ابدان كثيره مناسب حرص در عظم و صغر مانند خنزير و عصفور و غير آن ، و كثرت علائق انتقال مىكند به نمله . و من مىگويم كه اين دليل ابطال مذهب مشائين نيز يقينى نيست ، زيرا كه مىتواند بود كه بعضى نفوس قليلة الحرص بعد از مفارقت ابدان انسانيه به ابدان عليه ملحق شود ، بلا فصل . و ليكن اگر اين عبارت مصنف را به سند منع تقرير نموده شود - چنانچه سابق مذكور شده است - ابطال اين سند نمىشود و منع نيز مندفع مىشود . قوله : و لا يرتقى منها الى الانسان شىء ليلزم صعوبات فى انطباق العدد الكثير على الصّياصى القليلة الطّويلة الاعمار من صياص قليلة الاعمار كثيرة العدد جدّا . « 3 » [ [ يعنى از صياصى انواع كثيره [ كه ] به انسان انتقال مىكند لازم آمد كه فاسدات اكثر است از كائنات ؛ زيرا كه به اقل حرارت و برودت از آنچه از هر واحد از حشرات ارضيه معدوم مىشود در يك ساعت ، كه در سنوات كثيره از انسان پيدا نمىشود . و اما تمسك جستن به طوفان و و با در كثرت فاسدات از كائنات صحيح نيست زيرا كه طوفان عام و وباى عام شامل جميع نواحى - كه موجب فساد جميع اصناف و انواع حيوانات باشد - متيقن نيست ؛ بلكه آنچه متيقن است وجود طوفان و و با در بعضى نواحى است دون بعض ] ] ، « 4 » چنانچه بعضى مفسران گفته‌اند كه طوفان نوح شامل تمام عالم نبود بلكه در ولايت شام و مكه و روم و مصر و آن نواحى بود و بس . أيضا حيوانات بحرى در طوفان معدوم نمىشود بلكه زياده مىشود ، پس احتمال دارد كه نفوس مفارقه از ابدان انسانيه در طوفان به حيوانات بحريه متعلق شود .