انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 152

كرده و لذات و آلام را منحصر در لذات و آلام جسمانى دانسته است . قوله : و الصيصية الانسيّة خلقت تامّة يتأتى « 1 » بها جميع الافاعيل . « 2 » [ [ زيرا كه چون مزاج او اعدل امزجه است پس مناسبت او با عالم نور از جميع صياصى بيشتر است ] ] . « 3 » قوله : و هى اول منزل للنّور الاسفهبد على رأى حكماء المشرق فى عالم البرازخ . « 4 » افلاطون و قدماى حكما گفته‌اند كه نفوس ازلا در عالم نور مجرد است و بعد از وجود صياصى انسيه كه مناسب آن نفوس است در عالم كون و فساد به اقتضاى اوضاع افلاك ، نفوس مناسب آن صياصى به آن صياصى منجذب مىشود تا به وسيلهء صياصى انسيه اكتساب كمالات علميه و عمليه نموده در عالم نور و سرور از لذات عقليه متلذد بوده باشد . پس اگر اين مطلوب بصيصيه انسيه حاصل شد نفس به صياصى ديگر منجذب نمىشود و در عالم نور از لذات عقليه متلذد مىماند ، و اگر به اين صيصيه كمال حاصل نشد به ابدان حيوانات منجذب مىشود تا بعد از زوال هيئات رديئه به كثرت آلام جسمانى مشاهدهء عالم نور محض بكند و به عالم صياصى مطلقا بىمناسبت شود و از در كات نيران نجات يابد . قوله : و لمّا كان الجوهر الغاسق مشتاقا [ بطبعه ] الى نور . . . فانّ الغاسق انّما هو من جهة الفقر فى القواهر ، و كما أنّ الفقر مشتاق الى « 5 » الاستغناء ، فكذا « 6 » الغاسق مشتاق الى النّور . قال بوذاسف و من قبله من المشرقيّين [ [ أى من حكماء بابل [ و ] فارس و الصّين و الهند و غير هم من اهل الذّوق ] ] « 7 » أنّ باب الابواب . . . الصيصية الانسيّة . « 8 » مىفرمايد كه چون مذكور شد كه صيصيه ظلمانيه عاشق نور است پس مشتاق است به نور ، كه حيات و وجود او وابسته به نور است ؛ زيرا كه سبب حصول مدبّر از قواهر فقر و احتياج قواهر است به ظهور آثار و احكام - كه موقوف است بر وجود صيصيه - و چنانچه محتاج به ظهور آثار و احكام ، مشتاق ظهور آن آثار و احكام است تا از احتياج خلاص شود ، همچنين غاسق ميت نيز مشتاق نورست تا از ظلمت نجات يابد . قوله : « بوذاسف » الخ جواب « لمّا » ست ، يعنى « و لمّا كان الجوهر الغاسق مشتاقا » و مفتقرا « الى نور عارض ليظهره » و الى « نور مجرد ليدبّره و يحيى به . » و خلاصه اين كلام آن است كه چون جوهر غاسق مشتاق نور است تا