الف [ مع ] صيصيته لانّها استدعت وجوده . « 1 » چون « 2 » نفس حادث است به حدوث بدن و مناسبت تمام دارد به بدن ، بنا بر اين مزاج برزخى صيصيه بر وى قابض شده است به واسطهء كمال الفت - كه نفس را به بدن شده است - از لذات و آلام جسمانى متأثر مىشود . قوله : و كان علاقته مع البدن لفقره فى نفسه . « 3 » يعنى نفس بدان سبب به بدن متعلق شده است كه اكتساب كمالات علميه و عمليه بدون قوا و آلات بدنيه ممكن نيست ، پس احتياج او به اكتساب و اخراج چيزى كه در وى بالقوه وديعت نهاده شده است به فعل و به تدبير و تصرف بدن جذب نموده است تا آنچه در وى بالقوه است به فعل آيد . قوله : و هى مظهر لافعاله و حقيقة لانواره و وعاء لآثاره و معسكر لقواه . « 4 » يعنى صيصيه مظهر آثار و افعال خارجيه نور مدبر است و حقيقت انوار عرضيه او است كه عبارت از روح حيوانى نفسانيت و وعاء آثار روحانيه و جسمانيه او است و معسكر جميع قوا او است ، زيرا كه جميع قوا در صيصيه جمع شده است . قوله : و القوى الظّلمانيّه لمّا عشقته [ [ لكونه اصلها و هى فروع له مع أنّ للسّافل الى العالى عشقا [ به ] ] ] « 5 » تشبّثت به تشبّثا عشقيّا ، و جذبته الى عالمها عن عالم [ ال ] نّور البحت الّذى لا يشوبه ظلمة برزخيّة أصلا ، فانقطع شوقه عن عالم النّور البحت . « 6 » مىفرمايد كه چون قواى بدنيه عاشق نور الاسفهبد است ، زيرا كه نور اصل و منبع قوا است و قوا فروع اوست [ و ] آن كه سافل را به عالى [ رساند ] عشق است به جهت آن كه وجود سافل موقوف است بر عالى ، به خلاف عالى كه ظهور آثار و احكام او موقوف است بر سافل ؛ پس تعشق و احتياج سافل به عالى قوىتر است از عالى « 7 » به سافل ، و لهذا نور الانوار كه اعلى عاليات است اعنى الاعين است بنا بر آن قواى ظلمانيه ، جذب كرده است نور اسفهبد ، مانند مقناطيس كه آهن را جذب مىكند ، و به سبب غلبهء محبت و مناسبت كه نور اسفهبد را به قواى ظلمانيه است از ادراك عالم نور بحت محجوب شده است و شوق او از آن عالم كه اصل و مبدأ اوست منقطع شده است و آن چنان مبتلاى تعلقات بدنيه شده است كه خود را نيز عين بدن خيال
انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 151
مساهمون: محمد شريف نظام الدين احمد بن الهروى
ص١٥١
هامش
( 1 ) حك . كربن 2 ، ص 216 ، س 10 و 11 .
( 2 ) چون در ( ن ) .
( 3 ) حك . كربن 2 ، ص 216 ، س 11 و 12 .
( 4 ) حك . كربن 2 ، ص 216 ، س 12 و 13 .
( 5 ) شيرازى ، ص 478 ، س 14 و 15 .
( 6 ) حك . كربن 2 ، ص 216 ، س 13 ، الى ص 217 ، س 1 .
( 7 ) عالم ( ن ) .