انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 150

مىنامند . و مذهب صاحب « اخوان الصفا » اين است كه ممكن است كه در جميع مركبات جسمانى سير كرده و به عالم افلاك انتقال نموده و از آنجا به عالم مثال انتقال كرده و اصل عالم نور مىشود ] ] . « 1 » و مذاهب اكثر حكماى هند اين است كه چهار « كان » است در عالم عناصر كه نفوس هر كان در همان كان به ابدان ديگر انتقال مىكند و به ابدان ديگر انتقال نمىكند : يكى « اندح كهان » « 2 » است يعنى آنچه از بيضه پيدا مىشود ؛ دويم « چرخ كهان » « 3 » است كه عبارت از حيوانات چرنده و انسان است ، يعنى چيزى كه بچه مىزايد بدون بيضه ؛ سيوم « او برح كهان » « 4 » است كه عبارت [ از ] نبات است ؛ چهارم « بنج كهان » « 5 » است كه معادن باشد . پس نفوس انسانى به مذهب اين قوم بدون حيوانات چرنده و انسان به ابدان ديگر انتقال نمىكند . و آنچه به اين ضعيف بعد از تصفح كلام حكما و علماى متورع ربانى و مشايخ صوفيه و كتب تفسير و حديث ظاهر شده است اين است كه نفوس كامل در علم و عمل اصلا به صياصى انتقال نمىكند ، و نفوس متوسطين در علم و عمل و كامل در عمل دون العلم به صور انسانى عالم مثال كه مظاهر آن اجرام افلاك است انتقال مىكند و احتمال دارد كه بعد از ادوار كثيره به عالم نور انتقال بكند . و كامل در علم دون العمل اگر متوسط در فضيلت است نيز به زودى به افلاك انتقال مىكند . و اگر بغايت رديء الاخلاق است مدت مديد در صياصى حيوانات اين عالم تا عالم مثال معذب بوده بعد از زوال هيئات رديئه به عالم افلاك انتقال كرده به عالم نور محض انتقال مىكند . و نفوس ناقصين در علم و عمل اگر ايمان تقليدى به وجود و وحدت حق تعالى و حقانيّت رسل و كتب او داشته است مدت مديد در صياصى حيوانات اين عالم تا عالم مثال معذب بوده بعد از مرور ادوار كثيره و زوال هيئات رديئه به عالم افلاك كه مظهر لذّات وهميه و حسيهء جسمانى است انتقال مىكند و ابدا در آن لذات مىماند ؛ و اگر اصلا ايمان با خود نبرده است نجات او از صياصى حيوانات اين عالم تا عالم مثال ممكن نيست . و اين است آنچه اين ضعيف دريافته است و العلم عند اللّه لا يعلم - الغيب الّا هو . قوله : النّور الاسفهبد استدعا [ ه ] المزاج البرزخىّ باستعداده المستدعى لوجوده ، فله