[ [ تناسب طبيعى ليبلغ كمال النّشو ] ] « 1 » و هى النّامية « 2 » . [ [ يعنى قوت ناميه مناسب قوت عقليه است كه در نور مدبّر است و آن زياده شدن نور است به ورود انوار سانحه از نور الانوار و هيئات نوريه از انوار قاهره و حاصل شدن كمالات عقليه ؛ و انتقال نمودن از يك مرتبه به مرتبهء ديگر به حصول هيئات نوريه است [ تا ] آنچه در وى بالقوه است به فعل آيد . و اين قوت ناميه [ كه ] از نفس بر بدن فايض شده است ، مناسب آن قوت [ است ] و زياده مىكند صيصيه را در اقطار ثلاثه بر تناسب طبيعى تا صيصيه به كمال نشو رسد . و حكمت در وجود اين قوت رسيدن صيصيه به كمال نشو است تا اين كمال صورى مناسب كمال معنوى نفس ناطقه بوده باشد . و اما فايده قيود اين است كه از اقطار ثلاثه زيادات صناعى خارج شد ، زيرا كه زيادات صناعى در اقطار ثلاثه نمىباشد و از تناسب طبيعى ورم خارج شد و از كمال نشو ، سمن از تعريف خارج [ شد ] . و فرق بين « النّاميه » و « الغاذيه » اين است كه غاذيه تحليل مىكند غذا را و شبيه مىكند به اجزاى آن عضو كه غذا به او مىرسد . و ناميه اجزاى بدن [ را ] زياده مىكند در اقطار ثلاثه ] ] . « 3 » [ قوله ] : ثم يخدم الغاذية [ جاذبة ] تأتيها بالمدد ، و ماسكة « 4 » تحفظه . . . و هاضمة « 5 » [ تهرّئه و ] تعدّه [ للتصرّف ] و دافعة « 6 » لما [ لا ] يقبل المشابهة « 7 » [ [ مع المغتذى ] ] . « 8 » [ [ قواى ثلاثهء مذكوره را رؤساى ثلاثه و اين قوت اربعه را خوادم اربعه مىگويند . و عمل جاذبه جذب بدل ما يتحلل است تا غذا به بدن برسد . عمل ماسكه حفظ آن اخلاط [ است ] كه بر بدن وارد مىشود ] ] « 9 » چه تصرف قواى ثلاثه بدون حفظ اخلاط ممكن نيست . و عمل هاضمه طبخ نمودن غذا و مستعد ساختن غذا است از براى تصرّف غاذيه . و عمل دافعه دفع نمودن ادناس و اخلاط است كه مناسب خلاصه غذا نباشد . المراد من قوله : « لما لا يقبل المشابهة للمتغذّى » ، أنّه يدفع ما لا يقبل المناسبة و القابلة مع خلاصة الاخلاط . و جميع نباتات و حيوانات در اين هفت قوت با انسان شريك است و اين قوا را قواى ظلمانيه و نباتيّه مىگويند . و حواس خمس ظاهر و قواى باطنه را كه مدرك معقولات است قواى نوريه و روحانيه و انسانيه مىگويند ؛ و مرجع آن قوا به قوتى است كه آن را قوت عاقله مىگويند . به اين قواى نورانيه و
انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 127
مساهمون: محمد شريف نظام الدين احمد بن الهروى
ص١٢٧
هامش
( 1 ) شيرازى ، ص 459 ، س 14 .
( 2 ) حك . كربن 2 ، ص 205 ، س 7 الى 9 .
( 3 ) اقتباس از شيرازى ، ص 459 ، س 15 الى 19 .
( 4 ) الماسكة ( ن ) .
( 5 ) الهاضمة ( ن ) .
( 6 ) الدانعة ( ن ) .
( 7 ) حك . كربن 2 ، ص 205 ، س 9 الى 11 .
( 8 ) شيرازى ، ص 460 ، س 11 .
( 9 ) اقتباس از شيرازى ، ص 460 ، س 11 الى 13 .