انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 109

مراد از اين نور ، نور مدبّر انوار كواكب است و الا منتقض مىشود به فلك اعظم كه حركت دارد و نور ندارد . و اما در برازخ سفليّه حركت لازم نور است ، زيرا كه بعضى برازخ متحرك است و نور ندارد ، مثل حجرها و در بعضى برازخ نور هست و حركت نيست ، مانند حجر ساكن كه به شعاع نيّر منوّر است . و مصاحبت حركت و نور با يكديگر اتمّ است از « صحبة احدهما مع الحرارة » ، زيرا كه حركت در بعضى اجسام هست و حرارت نيست ، مانند افلاك كه متحرّك است و حارّ نيست و نور نيز در بعضى اجسام هست و حرارت نيست ، مثل انوار كواكب و لعل و ياقوت و امثال آن . [ قوله ] : و اذا فتّشت الأشياء لم تجد ما يؤثّر فى القريب و البعيد غير النّور . « 1 » و چون مؤثر در جميع اشيا نور است و نور محض كه منبع انوار است نور الانوار است ، پس مؤثر حقيقى در جميع اشياء نور الانوار است . و هو الاوّل و الآخر و الظّاهر و الباطن و كل شىء هالك الّا وجهه و له الملك و له الحمد فى الاول و الآخر . [ قوله ] : و من شرف النّار كونها أعلى حركة ، و أتمّ حرارة ، و أقرب الى طبيعة الحياة ، و به يستعان فى الظّلمات ، و هو أتمّ قهرا و أشبه بالمبادى [ لنوريّته ] . « 2 » چون آتش انوار از اجسام عنصريّه است ، بنا بر آن ختم مىكند فصل را به بيان كمالات او ، و ميل او به اجسام فلكيّه . و حركت نمودن او به آن جانب ظاهر است كه موجب شرافت او مىشود ، و زيادتى حرارت او نيز موجب شرافت او است و استعانت ، زيرا كه حرارت موجب تلطيف است و قرب او به طبقهء حيات به سبب حرارت او است ، و استعانت نمودن به او در تاريكيها نيز ظاهر است كه موجب غايت علّت است ، و أشبه است از جميع عناصر ، [ و موجب ] شرافت او مىشود . و آتش « اتمّ قهرا » است از عناصر ديگر ، چه لطافت موجب غايت علّت است و اشبه است از جميع عناصر به مبادى عاليه از جهت نورانيّت . [ قوله ] : و هو أخو النّور الاسفهبد الانسىّ . « 3 » [ [ و اخوت به نور اسفهبد به جهت اشتراك اوست به نور اسفهبد از وجوده : يكى نورانى است ؛ دويم طلب مرتبهء اعلى ؛ سيّوم فيضان از عقل ؛ چهارم اضائت عالم اجرام و ايثار نور بر غير ] ] . « 4 » [ قوله ] : و بهما يتمّ الخلافتان صغرى و كبرى . « 5 » بدان كه حضرت نور الانوار كه خالق جميع اشياء است موجد عوالم متعدّده است ، و در