فايده باشد ؛ امّا مؤكداً مىگوئيم كه مطالب آن در حد يك تحليل عميق فلسفى از نظام فلسفى حكمة الاشراق نيست و نهايتاً مىشود از آن به عنوان مقدمهاى بر افكار سهروردى ياد كرده شود . راقم اين مقدمه از مدتها پيش ، مشتاق آن بود تا نسخهاى از انواريه را به دست آورده و در تحقيقات پيرامون فلسفهء اشراق ، آن را مورد استفاده قرار دهد . بالاخره ، پس از مدتها ، با كمك پرفسور شيمل و كتابداران كتابخانهء دولتى آلمان ميكرو فيلم انواريّه تهيه شد ؛ و هم اينك نسخهء تصحيحشدهء آن به علاقهمندان فلسفهء اسلامى تقديم مىشود . تصحيح نسخهء منحصر بفرد ، روشن است كه با مشكلات فراوان همراه خواهد بود ، و اين نكته بر اهل فنّ پوشيده نيست ، على الخصوص كه نسخهء موجود مغلوط هم بوده و تنها با مراجعه به شرح شيرازى و نيز ، در موارد متعدد ، با تصحيح قياسى ، توانستهايم متن حاضر را به گونهاى قابل قبول آماده نمائيم . گروهى از ارباب تحقيق را مىشايد اگر اين سؤال در خاطر آيد كه چنين نسخهء پر از اشكالى را ، از اوّل ، چرا به چاپ مىبايد سپرد ؛ براين ايراد اصولى ، با تذكر به كمبود شرحهاى فارسى از حكمة الاشراق ، و عدم دسترسى به متون ساده و قابل استفادهء همگان به زبان فارسى ، و با توجه به ارزش عظيم اثر سهروردى ، مىتوان چنين پاسخ گفت كه در رفع اين كمبودها به جان مىبايد كوشيد ؛ فرهنگ فلسفى اسلامى مىبايد كه در دسترس همگان قرار گيرد ؛ و نيز راقم اين سطور معتقد است كه كليّهء متون فلسفى اسلامى را مىبايد كه در چاپهاى متعدد و در سطوح مختلف تكثير نموده و در دسترس عموم قرار داد ؛ هم ، در اين رابطه ، بر ذمّهء خود مىداند كه با وجود ضعف علمى ، در انتشار آثار فلاسفهء اسلامى منتهاى مساعى معمول بدارد . چاپ و انتشار نسخهء منقح حاضر از انواريّه را نيز گامى ، نه بلند ، در همين طريق در حساب آوريد . در ضمن ، متذكر بايدم شد كه متن عربى حكمة الاشراق ، در گذشتهء نزديك ، به وسيلهء دانشمند گرامى آقاى سيد جعفر سجّادى به فارسى ترجمه و منتشر شده است « 1 » . مطالعهء اين ترجمهء ارزنده براى استفادهء بيشتر از شرح حاضر به خوانندگان محقق توصيه مىشود . ترجمههاى ديگرى از حكمة الاشراق موجود است كه متأسفانه ، هنوز ، هيچ كدام چاپ و نشر نشدهاند ؛ حاجى خليفه از احد ازين ترجمهها خبر مىدهد « 2 » ؛ كربن ، از ترجمهء ديگرى ياد كرده است كه توسط زرتشتيان هند ، از كتاب سهروردى ، صورت گرفته است « 3 » .
انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة مقدمه 14
مساهمون: محمد شريف نظام الدين احمد بن الهروى
صمقدمه ١٤
هامش
( 1 ) « ترجمهء حكمته الاشراق ، شيخ شهاب الدين سهروردى » ، به كوشش سيد جعفر سجادى ، تهران ، دانشگاه تهران ، 1355 .
( 2 ) . حاجى خليفه ، « كشف الظنون عن اسامى الكتب و الفنون » ، جلد 1 ، ص 684 .
( 3 ) . « مقدمه » كربن بر مجموعه دوم مصنفات شيخ اشراق .