انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 108

چون در وقت مقابله كوكب به جسم كثيف استعداد حصول نور از نور قاهر در وى پيدا مىشود بنا بر آن از نور قاهر نور عرضى بر وى فائض مىشود و آن نور عرضى را « شعاع كوكب » مىگويند . [ قوله ] : و النّور التامّ له فى نفسه أن يكون علّة . « 1 » « نور تام » كه عبارت از نور عرضى است كه فايض شده است بر ذات كوكب علّت معدّهء شعاع است . [ قوله ] : و لمّا « 2 » وجب بالمثلّث . . . مع كونه هيئة [ [ ظلمانية ] ] « 3 » فكذلك لا يستبعد أن يكون نور عارض يوجب نورا عارضا على شرايط . « 4 » و چنانچه مثلث كه عرض ظلمانى است موجب زواياى ثلاثه است كه آن نيز ظلمانى است ، همچنين مىتواند بود كه نور عارض - كه آن نور كوكب است - موجب نور عارض ديگر - كه آن اشعهء كوكب است - بوده باشد . و قوله « على شرائط » اشاره به مقابلهء كوكب به جسم كثيف و عدم حجاب بينهما و امثال آن است . و مراد از « نور كوكب » نور عرضى است كه فايض مىشود بر ذات كوكب . و مراد از « اشعه » نور عرضى است كه بعد از مقابلهء كوكب به جسم كثيف در عالم عنصرى پيدا مىشود ؛ و نور كوكب بر شعاع اگرچه بالزّمان مقدّم نيست و ليكن بالذّات مقدم است . [ قوله ] : و الحرارة و الحركة تستدعى احداهما صاحبتها فيما له صلاحيّة القبول . « 5 » مراد از قوله « فيما له » اجسام عنصريّه است كه قابل حرارت و حركت است به خلاف افلاك كه قابل حرارت نيست ، پس حركت او مصاحب حرارت نيست . [ قوله ] : و النّور اختلاف آثاره و تعدّدها لاختلاف القوابل و استعداداتها . « 6 » چون نور يك حقيقت است و در معنى تعدّد ممكن نيست ، پس اختلاف آثار و تعدّد - كه مىنمايد - از جهت قوابل جسميّه است ؛ و استعدادات مختلفه كه به حسب اختلاف حركات و اشعه حاصل شده است . [ قوله ] : و بين الحركة و النّور مصاحبة فى البرازخ العلويّة ، و صحبتهما أتمّ من صحبة احدهما مع الحرارة . « 7 »