انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 83

[ قوله ] : و ليست لما تناله [ هى ] دفعة أو لا تناله أصلا ، لانّ الحالين يفضيان الى انصرام الحركات للنيل أو اليأس ، فهي لنيل مقصد نورى « 1 » . . . و هو نور سانح و شعاع قدسى « 2 » . يعنى حركات برازخ علويّه لاجل ما تحت نيست ؛ و نه از جهت امر قدسى است كه دفعة فايض شده و به او رسيده است ؛ و نه به سبب عدم اتصال فيض است ، زيرا كه اين هر دو حال مقتضى است به انصرام حركات . اما حال او به سبب نيل امر قدسى است دفعة ؛ و امّا حال ثانى به سبب عدم مرجّح است . پس ثابت شد كه حركات افلاك از جهت وصول نور سانح و شعاع قدسى است كه فايض مىشود بر سبيل تدريج بر انوار مدبّره [ و ] اجرام افلاك ، كه به سبب ورود آن نور و آن شعاع اجرام افلاك متحرّك مىشود و به سبب كثرت حركات افلاك انوار سانحه و شعاع قدسيّه بر انوار مدبّره فايض مىشود ، كما سنذكر الان . و مراد از نور سانح نور عارض مدبّرات است كه از نور الانوار فايض شده باشد . و مراد از شعاع قدسى شعاع عقلى است كه عارض مىشود مدبّرات را از انوار قاهره . [ قوله ] : و لو لم يكن فى النّور المدبّر فى البرازخ العلويّة أمر دائم التّجدّد ، ما كانت منها الحركة المتجدّدة دائما ، اذ الثّابت لنفسه « 3 » لا يقتضى التّغيّر . ثمّ ما يتجدّد فى الانوار المتصرّفة [ العلويّة ] ليس امرا من الظّلمات - لما سبق - فيكون امرا نوريّا من القواهر متجدّدا . « 4 » يعنى اگر حركات افلاك از انوار سانحه و اشعهء قدسيّه نبوده باشد لازم مىآيد كه اصلا حركت واقع نشود ؛ زيرا كه نفوس و اجرام افلاك كه فى نفسه ثابت است اقتضاى تغيير نمىكند ، و الّا لازم مىآيد كه موجب ثبات و تغيير [ بشود ، كه ] بديهى البطلان است . پس ثابت شد كه موجب حركات « امر جديد » است كه به طريق استمرار و دوام حاصل مىشود ، و آن امر ظلمانى نيست زيرا كه سابقا مذكور شده است كه افلاك متحرّك است دائما و امر ظلمانى كه عبارت از امر حيوانى شهوى و غضبى بوده باشد دائما باقى نمىماند ، لانّها آثار - الشّهوة و الغضب ، و أيضا شهوت و غضب و جميع قواى ظلمانيّه كه ازين دو قوّت حادث مىشود مخصوص اجسام مركبهء عنصريّه است كه به نمو تغذى و هرب از ضد و [ جذب ] مراحم محتاج است ، و اجرام افلاك از اين امور منزه است ، زيرا كه شهوت و غضب و تغذى و نمو و هرب از مضار و [ جذب ] مراحم موقوف است بر حركت مستقيمه كه در افلاك ممكن نيست . و چون ثابت شد كه امر جديد كه موجب حركت است ظلمانى نيست پس ثابت شد كه امر نورانى است كه فايض مىشود از انوار قواهر علّيّه ؛ اعم از آنكه از ذوات قواهر فايض شود ، يا از نور الانوار به وسيلهء قواهر فايض شود .