انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 75

و الاوضاع الكوكبيّة الانواع العنصريّة لامر من الامور الجوهرية او العرضيّة افاض العقل المفارق الّذى هو ربّ ذلك النّوع المستعدّ هيئاته العقليّة المناسبة للاعداد الجرمى الشعاعىّ المناسب ايضا له بأنّ « 1 » المناسبات العقليّة و الهيئات « 2 » فى هذه العالم اذ فى كلّ نور مجرّد مناسبات كثيرة يحصل فى كلّ شخص من ربّ صنمه بحسب استعداده شىء من تلك المناسبات بحسب كمال الاستعداد « 3 » و ضعفه يختلف قبوله لتلك المناسبات العقليّة و بالجملة فكلّ ما فى عالم الاجرام من العجائب و الغرائب فهو من العالم النّورى المثلىّ ] ] « 4 » هذا كلامه لا يأمن الباطل من بين يديه و لا من خلفه . زيرا كه وجود صورت بدون معنى محال است ، بالضرورة . [ قوله ] : و فى الاشعّة مراتب ايضا و طبقات . « 5 » و سبب كثرت طبقات اختلاف اشعه است به فاعل و قابل ، چنانچه شارح عليه الرّحمه بيان كرده است . « 6 » [ قوله ] : ففى القواهر اصول طولية . . . و منها عرضيّة من اشعّة و ساطيّة على طبقات . « 7 » و چنانچه در قواهر طوليّه طبقات است همچنين در قواهر عرضيّه نيز طبقات است . و خلاصه كلام در اين مقام اين است كه بعضى از انوار قاهره [ را ] كه أشد نورانيّت است به اعتبار اشعهء كثيره علل انوار قاهرهء ديگرى مىشود ، و تقسيم قواهر به طوليّه و عرضيّه به اعتبار شدّت و ضعف نور است كه يك مرتبه از مراتب شدت نور را اصول طوليّه گفته است و در آن مرتبه نيز شدّت نوريّت انوار طبقات بسيار است كه آن را به طبقات اصول طوليّه معتبر نموده است . و انوار قاهره كه در آن مرتبهء شدّت نور واقع نشده است بلكه در نورانيّت اضعف است از انوار آن مرتبه ، آن انوار را اصول عرضيّه گفته است ؛ و بعضى از اين انوار عرضيّه علت بعضى از انوار ديگر است ؛ و بعضى از آن انوار به سبب ضعف نورانيّت علّت انوار ديگر نمىتواند بود . و در انوار عرضيّه نيز طبقات است و بعضى از اين انوار عرضيّه تركيب يافته است به بعضى ديگر ، تركيب عقلى معنوى ، و حاصل شده است از آن مجموع انوار قاهره و انوار مدبّره و اجرام . در اين باب چنانچه در « مقالهء ثالثه » مذكور شده است كه صدور بسيط از مركب ممكن است « 8 » و اطلاق نمودن لفظ طول و عرض بر اين انوار قاهره به سبب تعقّل دو امتداد عقلى است از اين دو مرتبه نورانيّت .