انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 74

چه بعضى از مشرق به مغرب و بعضى از افلاك تحت بعض از افلاك واقع شده است ، چه در انوار قاهره به اعتبار شدت و ضعف نور تفاوت بسيار است و اشتراكات عقليّه در ابتهاج و نز [ و ] ل در رتبه به ازاى اشتراكات حسيه است در استدارهء حركات افلاك ، و مادّهء خاضعهء عناصر و افتراقات عقليّه در شدت و ضعف نور به ازاى افتراقات حسيّه است ، مانند اختلاف جهات حركات افلاك و صور مختلفهء عنصريّات مختلف بالنّوع و فلكيات مختلفة بالنوع است به مذهب قومى و بالعوارض به مذهب طايفه‌اى . [ قوله ] : فحصلت جهات « 1 » الفيض كثيرة متناسبة « 2 » [ [ إمّا الكثرة ] ] . « 3 » [ [ اما كثرت جهات به سبب كثرت اشتراكات و افتراقات است ، و اما مناسبت آن از آن جهت است كه اشتراكات به ازاى اشتراكات است و افتراقات به ازاى افتراقات ] ] . « 4 » [ قوله ] : و يعلم أنّ تقدّم القواهر بعضها على بعض تقدّم عقلى [ لا زماني ] . و القواهر لا يقدر البشر على احصائها و ضبط ترتيبها . « 5 » يعنى تقدّم يكى از مجرّدات قاهر بر ديگر ذاتى است نه زمانى ، و مراد از اين قواهر انوار قاهره است كه يكى علّت ديگر است . و ظاهر است كه تقدّم علّت بر معلول ذاتى است نه زمانى [ [ و انّما لا يمكن ضبط القواهر لكثرتها من قطرات الامطار و ذرات الرّمال ] ] . « 6 » فيدل عليه الاحاديث النوادر على كثرة الحجب النورية ، كما مرّ بيانه . [ قوله ] : و ليست هى ذاهبة فى الطّول فحسب ، [ [ بحيث يكون بعضها علّة للبعض ] ] « 7 » بل منها « 8 » متكافئة . . . و لو لا ذلك ما حصلت أنواع متكافئة . « 9 » مراد از « ذهاب انوار قاهره در طول » اين است كه يكى علّت ديگر باشد ، يعنى نه اين است كه جميع انوار قاهره علل يكديگر بوده باشند ؛ بلكه بعضى از انوار قاهره به سبب قلّت نورانيّت علل عقول ديگر نمىتواند بود . قال الشّارح : [ [ فانّ تكافؤ المعلولات الجسمانيّات « 10 » يدلّ على تكافؤ عللها النّورية ارباب الاصنام النّوعيّة . فانّ كلّ ما فى العالم الجسمانى من الجواهر و الاعراض فهي آثار و ظلا للانواع [ و ] هيئات نوريّه عقليّة . فاذا اعدت الحركات الفلكيّة