مقاصد همراه است استخراج گردد و مورد توجّه و امعان نظر قرار گيرد . يكى از بهترين قصايدى كه به اقتفاى قصيدهء مذكور در قرن اخير سروده شده است ، قصيدت شاعر استاد ، مرحوم سيّد احمد اديب پيشاورى [ 1260 تولّد در پيشاور و 1349 ه ق در گذشته در طهران ] است با عنوان « در مدح قيصر و جنگ بين الملل اوّل » كه گويد :
كيست كه پيغامِ من ، جانبِ قيصر برد * نامهء رسطالسى ، سوىِ سكندر بَرَد
قصيدهء مذكور به خاطر غناى درونمايه ، علاوه بر آن كه خواندنى و يادكردنى است - معرّف استيلاى إعجابآور شاعر بر پهنهء وسيع واژگان زبان فارسى و توانايى طبع گوينده و مبيّن عواطف مذهبى و باورداشتهاى سياسى وى نيز بشمار مىرود كه در پنجاه و هفت بيت سروده شده و به اين شعر پايان مىپذيرد :
غيرتِ خاقانيم در سخن و خود كجا * سَبَق ز پورِ على ، پورِ درو گر بَرَد
[ ديوان اديب پيشاورى صص 35 - 37 چاپ مرحوم على عبد الرّسولى ]
- ديوان جمال الدّين محمّد بن عبد الرزّاق ص 86 طيّان ؛ أبو العبّاس احمد بن محمّد ابن يوسف ابن اسحاق الشيخى الطيّان الشاعر بالعجميّه . از قريهء شيخ و بيشتر اشعار او در سحق و مطايبه بوده است . در مرو شهرتى داشته و در آخر توبه كرده و ديگر دهان و زبان به گفتار شعر نيالود و چون به صنعت بنايى آشنا بود ، بدان پيشه اشتغال ورزيد . . . [ سمعانى ]
طيّان را [ هر چند برخى حكيمى دانا و شاعرى توانا و بليغى تيززبان و فصيحى شيرينبيان دانستهاند ، هدايت در مجمع الفصحاء ] « ژاژخا » لقب كردهاند و ژاژ طيّان ، مشهور است .
زان كه مقبولِ مصطفى نشود * آنچه طيّانِ ژاژخا آرد
[ انورى ]
رفيق و مونسِ من ژاژهاىِ طيّانست * حكايتِ خوشِ من خرزهنامهء حكّاك
[ سوزنى ]
ملك منطق الطيرِ طيّار داند * نه ژاژِ مبتّر كه طيّان نمايد
[ خاقانى ]
- ديوان جمال الدّين محمّد بن عبد الرزّاق ص 257