172 . وجدان [ الوجدان ]
وجدان انسانى مميز زشتيها و نيكيها
وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها . فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها .
« 1 » قسم بجان بشر و قسم بخداوندى كه آن را كامل و موزون آفريد و نيك و بدش را به وى الهام كرد . بشر بفطرت انسانى خود بدون مربّى و معلّم ، اصول اوّليهء خوبيها و بديها را درك مىكند و طبعا مائل است بخوبيها بگرايد و از بديها اجتناب نمايد . اين تشخيص فطرى كه ناشى از هدايت تكوينى خداوند است در قرآن شريف بالهام الهى تعبير شده است . عن ابى عبد اللَّه ( ع ) قال
فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها
قال بيّن لها ما تأتى و ما تترك . « 2 » امام صادق ( ع ) در تفسير اين آيه فرموده است : خداوند بر بشر آشكار فرموده آن را كه خوبست و بايد عملى كند و آن را كه بد است و بايد ترك نمايد .
وَ هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ
. « 3 » ما بشر را به خير و شرّش هدايت نموديم .
هامش
( 1 ) سورهء 91 آيهء 7 - 8
( 2 ) كافى جلد 1 صفحهء 163
( 3 ) سورهء 90 آيهء 10