قال علىّ عليه السّلام : العقل يهدى و ينجى و الجهل يغوى و يردى . « 1 » على عليه السّلام فرموده است : به كار بستن عقل ، مايهء هدايت و نجات انسانها است ، و سركوب كردن عقل ، باعث گمراهى و سقوط آدميان است . قال علىّ عليه السّلام : و العقل حسام قاطع ، و قاتل هواك بعقلك « 2 » . على عليه السّلام فرموده : عقل شمشير برّانى است از آن استفاده كنيد و با هواى نفس خود بجنگيد . قال علىّ عليه السّلام : العقل الكامل قاهر للطّبع السّوء . « 3 » على عليه السّلام فرموده : عقلى كه بمرتبهء كمال و نيرومندى رسيده است ميتواند طبيعت بد و غرائز تندرو را مقهور و سركوب نمايد . قال علىّ عليه السّلام : للنّفوس خواطر للهوى : و العقول