قال علىّ عليه السّلام : العقل غريزة تزيد بالعلم و التّجارب « 1 » . على عليه السّلام فرموده : عقل از سرمايه‌هاى فطرى بشر است كه با علم‌آموزى و تجربه‌اندوزى افزايش مىيابد . قال علىّ عليه السّلام : العقل شرع من داخل و الشّرع عقل من خارج . « 2 » على عليه السّلام فرموده : عقل براى بشر دين داخلى است ، چنان كه دين براى او عقل خارجى است . قال علىّ عليه السّلام : العقل عقلان عقل الطّبع و عقل التّجربة و كلاهما يؤدّى الى المنفعة « 3 » . على عليه السّلام فرموده : عقل ، بر دو قسم است ، يكى طبيعى و آن ديگر تجربى و نتيجهء اين هر دو عقل به سود آدميان است . و من وصيّة كتبها عليه السّلام : و العقل حفظ التّجارب . « 4 » على عليه السّلام در ضمن نامه خود به حضرت مجتبى عليه السّلام نوشته : عقل ، حفظ تجربيّات زندگى است .