قال علىّ عليه السّلام : ضادّ النّور بالظّلمة و الوضوح بالبهمة و الجمود بالبلل و الحرور بالصّرد مؤلّف بين متعادياتها ، مقارن بين متبايناتها ، مقرّب بين متباعداتها ، مفرّق بين متدانياتها . « 1 » على عليه السّلام فرموده : اين خداوند است كه نور را ضد ظلمت و آشكار را ضد پنهان و خشكى را ضد رطوبت و گرمى را ضد سردى قرار داده است . او است كه بين اضداد همبستگى بوجود آورده و بين ناسازگارها تقارن ايجاد كرده است ، دورها را بهم نزديك و نزديك‌ها را از هم دور ساخته است . اگر تضاد گرسنگى و حيات نمىبود بشر براى بدست آوردن غذا اين اندازه تلاش و كوشش نميكرد و كشاورزى تا اين پايه پيشرفت علمى نمىنمود . اگر تضاد سلامت و بيمارى نمىبود بشر اين قدر در شناخت خواص مواد طبيعى و گياهى تحقيق نميكرد و تا اين درجه در علم شيمى و ساخت تركيبات شيميائى پيروزى بدست نمىآورد . اگر تضاد تاريكى و فعاليتهاى زندگى نمىبود بشر به راز حيرت‌زاى نيروى برق پى نمىبرد و دنياى تاريك خود را اين چنين روشن نمىساخت . اگر تضاد افكار دانشمندان