راضى به مشقت سفر گرديده . فى الواقع ، خيالات حسنه و عاليهء او را مشوق گرديده بود كه اوايل عمر خود به كارهاى بزرگ و اقدامات معظمه اقدام نمايد . مسلم است كه اگر برادر او در سنهء 1564 متولد شده بود در اينوقت 35 ساله مىشد و سر آنتوان چنين ذكرى در باب او نمىنمود و خود سر آنتوان بيشتر از 36 سال نداشت . . . از طرف ديگر هربرت كه در وقت فوت سر رابرت در سنهء 1627 پيش او بود نوشته است كه او پير شده و از كار افتاده بود و در وقت فوتش ، هنوز به سن 63 سال نرسيده بود . اين حرف هربرت را با عقيدهء ما نمىتوان مطلق كرد مگر در يك صورت و آن اين است كه آب و هواى مشرق زمين زودتر از وقت طبيعى اسباب پيرى او گرديده باشد . اگر كتيبه صورتى كه ذكر نموديم صحيح باشد مسئله حل شده است ، اگر هم صحيح نباشد باز دلايل زياد در كار است .
مدلل مىسازد كه او بعد از سنهء 1564 متولد شده است » . « 1 »
از متن ياد شده آشكار است كه نه فقط ارجاع به مواد كتابى بلكه بررسى تصاوير و توجه به محيط جغرافيايى در ذهن آوانس جايگاهى اخذ كرده و از آنجا كه با نثر فارس قرابت خوبى داشته موارد مستدل خود را يكايك براى خواننده شرح مىدهد .
نتيجهگيرى
اگرچه در طول قرن گذشته از سنهء 1330 ق / 1290 ش به بعد
هامش
( 1 ) . همان ، ص 142 - 144 .