اى عزيز پس آن طايفه كه به صورت قوى بودهاند وايزد تعالى نعمتي فانى عاريت بديشان داده بود تا آن را تخم سعادت ابدى سازند وبدان نعيم باقي كسب كنند ، آن مغروران غافل در تصرف آن نعمت فانى ، بتلذذ جسماني مشغول شدند وبعيش مكدر چند روزه مغرور گشتند وعمر قصير را در تدبير وحيلهء محافظت مردار دنيا در باختند واز تدبير زاد سفر بىنهايت غافل ماندند وحقوق برادران ديني وهمراهان سفر اخروى را فراموش كردند وعهدهء عهد الهى را ضايع كردند تا كلام رباني از حال ايشان خبر داد وفرمود كه
« يَعْلَمُونَ ظاهِراً مِنَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلُونَ »
« 1 » و
« نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ »
« 2 » يعنى چنانكه در تنگناى منزل مبغض دنيا در ميان لذات فانى جمال حضرت ما را فراموش كردند ، فردا در وسعت فضاى عالم بقاء آن مدبران مردود را در قعر دركات نيران وعذاب جاودان از رحمت خويش فراموش كنيم .
فتوت در مغرب زمين ( اسپانيا وسيسيل )
نشانهها وعلائم واضح جوانمردى را در اروپا در قرن پنجم هجرى ( قرن يازدهم ميلادي ) ميتوان مشاهده كرد وقبائل مختلف آلمانى اين مسلك را طبق تمايلات خود قبول كرده بودند ولى آنطور كه پروفسور نيكلسون هم در در تاريخ أدبيات عرب ( ص 84 ) جدا اعتراف كرده است بنيانگذاران اوليهء اين گونه جوانمردى مسلمين ( شواليهها ) ميباشند وتا قرن مذكور ، شيوهء جوانمردى در كشورهاى اسلامى پيشرفت شايانى كرده بود واروپائيها از اين ممالك پيروى كردهاند .
فتوت از راه إيران وديگر كشورهاى ديگر اسلامى ( همچون بخشي از روم كه در تصرف مسلمين بود ) وارد اسپانيا وسيسيل شده واين دو كشور بصورت مراكز جوانان وجوانمردان درآمده بود واز همين دو منطقه بود كه اين شيوه در سراسر اروپا شهرت وسپس شيوع ورواج يافت ويكى از ابعاد مهم تهذيب وتمدن اسلامى كه وارد دين وتمدن مسيحي شد ، همين جوانمردى
هامش
( 1 ) - روم آيهء 7 .
( 2 ) - توبه آيهء 67 .