جمله زنان ومخنثان وپسران نابالغ را ذكر مىكند وگذشته از اينها ميفرمايد كه هرچيز كه باطل كنندهء دعوى اسلام است ، فتوت را هم باطل مىكند ( تبطل الفتوة بما يبطل الاسلام ) در اين كتاب 200 گناه صغيره وكبيره را جمع كرده وميفرمايد كه فنى حقيقي آنست كه از همهء اينها برحذر باشد تا مؤمن گردد .
هركه چيزى أزين كبائر وصغائر را عمدا مرتكب شود فتوت أو نيز از بين ميرود يا لا أقل بهمان اندازه ضعف ونقصان مىپذيرد . « 1 »
أمور لازم براي داوطلب مسلك فتوت
علاوة بر ترك أمور منافى فتوت ، كارهاى بسيارى را نيز موجب تقويت واستوارى أصل فتوت ميشمردند وفتيان را به انجام آنها تشويق ميكردند . مثلا صحبت نيكان ، عطاى خود را از ديگران پس نگرفتن ، سعى در سازش با مردمان ( از هر گروه وبا هر عادت ) شركت در اجتماعات بزرگان وفتيان ، رعايت آداب سفره ونشستوبرخاست در محافل بزرگان وزعماء وغيره . « 2 »
پيران فتوت انجام بيست وهشت كار را لازم مىشمردند تا بعد از آن مريدان تازه را به سلك فتوت وارد نمايند . أزين 28 كار چهار فريضة ، چهار سنت ، چهار أدب ، چهار ركن ، چهار شرط وهشت مستحب بود . مثلا چهار فرض اين بود كه پير مريد را با تشريفات خاص غسل فتوت بدهد ، تحقيق كند كه اين داوطلب قبل از اين دست أرادت بديگرى نداده باشد ، در موقع گرفتن دست مريد درود بر رسول را ورد خود كند وآب ونمك را براي مراسم بعدى در مجلس حاضر سازد وغيره ( كه غالبا از همين قبيل است ) . « 3 »
بعد از اين ، آداب آب ونمك خوردن وميان بستن وميان گشادن ودستوري دادن وپاىآفزار پوشيدن وغيره بوده است كه جداگانه ذكر مىگردد .
هامش
( 1 ) - كتاب الفتوة ابن المعمار ، ص 256 - 261 .
( 2 ) - سرچشمهء تصوف در إيران ، ص 140 .
( 3 ) - زندگانى عجيب يك خليفهء عباسى ، مجلهء شرق شماره 6 سال 1310 شمسي ، ص 343 مقالهء شادروان عباس اقبال آشتيانى .